वीज आणि चुंबक यांचा समजलेला संबंध फॅरेडेने १८३१मध्ये सोप्या शब्दांत समोर आणला. हा नियम आजही शिकवला जातो. तांब्याच्या गोलाकार गुंडाळलेल्या तारेमधून (कॉईल) चुंबक फिरवत राहिल्यास बदलत्या चुंबकीय क्षेत्रामुळे वीज निर्माण करता येऊ शकते, हे त्याने दाखवून दिले.
पूर्ण वाचा →
ख्रिस्तपूर्व ८०० च्या सुमारास ग्रीक लोकांनी चुंबकाचा उल्लेख आपल्या लिखाणात केला आहे. चुंबकीय क्षेत्र निर्माण करणारी कुठलीही वस्तू अथवा पदार्थ. लोखंडी , कोबाल्ट ,निकेल व अन्य चुंबकीय पदार्थ चुंबकाकडे आकर्षित होतात.
पूर्ण वाचा →
तेव्हा त्यांच्या क्षेत्र रेषा एकाच्या उत्तर ध्रुवाला दुसर्‍याच्या दक्षिण ध्रुवाशी जोडतात आणि दोन आकर्षित होतात .
पूर्ण वाचा →
पृथ्वीचे चुंबकीय क्षेत्र ध्रुवावर सर्वात मजबूत आणि विषुववृत्तावर सर्वात कमकुवत आहे. पृथ्वीचे चुंबकीय क्षेत्र एका प्रचंड बार चुंबकासारखे आहे. क्षेत्र रेषा पृथ्वीच्या दक्षिण ध्रुवावरून बाहेर पडून उत्तर ध्रुवात पुन्हा प्रवेश करतात.
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
चुंबकत्व : काही खनिजांत लोखंड किंवा पोलादाच्या लहान तुकड्यांना आकर्षित करण्याचे सामर्थ्य असते. अशा खनिजांना अयस्कांत (लोडस्टोन) म्हणतात.
पूर्ण वाचा →
चुंबकाचा वैज्ञानिक अभ्यास सोळाव्या शतकाच्या शेवटच्या टोकाला विल्यम गिल्बर्ट यांनी मांडला. त्यात त्यांनी आपल्या पृथ्वीला कसं चुंबकीय क्षेत्र असतं, हे सांगितलं. पण त्यांच्या चुंबकाविषयीच्या मांडणीनंतर काही काळ चुंबकाच्या शास्त्राविषयी काहीच प्रगती घडून आली नाही.
पूर्ण वाचा →
जेव्हा तुम्ही लोहाचा तुकडा चुंबकाच्या बाजूने घासता तेव्हा लोखंडातील अणूंचे उत्तर शोधणारे ध्रुव त्याच दिशेने उभे राहतात. संरेखित अणूंद्वारे निर्माण होणारी शक्ती चुंबकीय क्षेत्र तयार करते .
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
चुंबकाचे जे टोक उत्तर दिशेला स्थिर राहते. त्याला 'उत्तर ध्रुव' असे म्हणतात तर दक्षिण दिशेच्या टोकाला 'दक्षिण ध्रुव' म्हणतात. उत्तर ध्रुव 'N' ने दर्शवतात तर दक्षिण ध्रुव 'S' ने दर्शवतात. चुंबक प्रत्येकवेळी उत्तर-दक्षिण दिशेत स्थिर होतो.
पूर्ण वाचा →