विनिमयाचे सर्वमान्य साधन म्हणजे चलन. सरकारी शिक्क्याने चलनास सार्वत्रिक मान्यता प्राप्त होते व लोकांचा त्यावर विश्वास बसतो. कायद्याचा पाठिंबा व लोकांचा विश्वास ह्या आधारावर समाजात चलन वापरले जाते. सर्वग्राह्यता हा चलनाचा प्रमुख गुण.
पूर्ण वाचा →
चलनाचे मूल्य निश्चित करण्याचा आणखी एक मार्ग आहे, ज्याला Pegged Exchange Rate म्हणजे स्थिर विनिमय दर म्हणतात. यामध्ये एका देशाचे सरकार दुसऱ्या देशाच्या चलनाच्या तुलनेत आपल्या देशाच्या चलनाची किंमत निश्चित करते. हे सहसा व्यापार वाढवण्यासाठी आणि चलनवाढ नियंत्रित करण्यासाठी केले
पूर्ण वाचा →
परकीय चलन विनिमय कायदा हा १९९९ साली लागू झालेला भारतीय कायदा आहे. हा कायदा पूर्वीच्या परकीय चलन नियमन अधिनियम (फेरा) या कायद्याच्या ऐवजी लागू झाला.
पूर्ण वाचा →
600 BCE मध्ये, लिडियाचा राजा अॅलिएट्सने लिडियन स्टेटर हे पहिले अधिकृत चलन असल्याचे मानले जाते. ही नाणी इलेक्ट्रमपासून बनवली गेली होती, चांदी आणि सोन्याचे मिश्रण जे नैसर्गिकरित्या उद्भवते आणि नाण्यांवर संप्रदाय म्हणून काम करणाऱ्या चित्रांचा शिक्का मारण्यात आला होता.
पूर्ण वाचा →
समाजवादी अर्थव्यस्थेत अर्थव्यवस्थेवर सरकारचे निर्बंध ,नियंत्रण असते ,मुक्त अर्थव्यवस्था स्वीकारल्या नंतर हे नियंत्रण सैल करावे लागते ,ते सैल करणे म्हणजेच उदारीकरण होय .
पूर्ण वाचा →
भांडवलाची कमी किंमत कंपन्यांना फायद्याचे प्रकल्प हाती घेण्यास अनुमती देते जे ते कदाचित भांडवल-उदारीकरणापूर्वीच्या उच्च खर्चासह करू शकले नसतील, ज्यामुळे वाढीचा दर वाढतो.
पूर्ण वाचा →
उदारीकरणाचे फायदे म्हणजे ते थेट परकीय गुंतवणूक वाढवते, सार्वजनिक क्षेत्राची मक्तेदारी कमी करते , इ. उदारीकरणाचे तोटे म्हणजे ते इतर राष्ट्रांवर अवलंबित्व वाढवते; यामुळे आर्थिक अस्थिरता
पूर्ण वाचा →
उदारीकरण
सरकारी नियंत्रण कमी करणे म्हणजे उदारीकरण होय. शासकीय बंधने शिथिल करणे म्हणजे उदारीकरण होय. 1991 पूर्वी भारतीय अर्थव्यवस्था बंदिस्त होती. उदारीकरणाच्या माध्यमातून भारतीय अर्थव्यवस्था मुक्त अर्थव्यवस्था करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
उदारीकरणाचे
प्रमुख
फायदे आणि तोटे
उदारीकरणामुळे
देशात थेट परकीय गुंतवणूक वाढते
त्यामुळे सार्वजनिक क्षेत्राची मक्तेदारी कमी होते
तसेच देशाच्या आर्थिक विकासाला चालना मिळते
उदारीकरणामुळे रोजगाराच्या संधी वाढतात
हे व्याजदर आणि शुल्क देखील कमी करते
औद्योगिक अनुप्रयोगांमध्ये परदेशी तंत्रज्ञानाचा वापर करून तंत्रज्ञान विकसित केले जाते.
उदारीकरणाचे तोटे
व्यापार
अकोला जिल्ह्यातील तालुके- अकोला, बाळापूर, पातूर, बार्शीटाकळी, मुर्तिजापूर, अकोट व तेल्हारा.
पूर्ण वाचा →