अभ्यासाचा शोध कोणी लावला?
हेन्री फिशेल असे या अभ्यासाचा शोध लावणाऱ्या व्यक्तीचे नाव आहे.
पूर्ण वाचा →हेन्री फिशेल असे या अभ्यासाचा शोध लावणाऱ्या व्यक्तीचे नाव आहे.
पूर्ण वाचा →सूर्य, जल, अग्नी, वृक्ष यांची ते पूजा करत. कालिबंगन येथे सापडलेल्या अग्निकुंडावरून ते अग्निपूजा करत असल्याचे दिसते. निसर्गदेवतेप्रमाणेच पशुपती, नाग, वृषभ म्हणजे बैल यांचीही ते पूजा करत होते. लोक मूर्तिपूजक होते, मात्र हडप्पा संस्कृतीत मंदिरे आढळली नाहीत.
पूर्ण वाचा →उत्तर: हवामानातील बदल आणि नद्या कोरडे पडणे यासारख्या भौगोलिक बदलांमुळे हडप्पा संस्कृतीचा अंत झाला.
पूर्ण वाचा →पशुपती किंवा आद्य शिव हे सिंधू संस्कृतीतील लोक पूजलेले प्रमुख देव होते. मोहेंजो दारो येथील पुरातत्व उत्खननात पशुपतीचा शिक्का मिळाला होता.
पूर्ण वाचा →राखीगढीचे अनोखे स्थळ मोठ्या परिसरात पसरलेले पाच एकमेकांशी जोडलेले ढिगारे आहेत. पाच पैकी दोन ढिगारे दाट लोकवस्तीचे होते. भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षणाचे श्री अमरेंद्र नाथ यांनी या जागेचे उत्खनन केले होते.
पूर्ण वाचा →सिंधु संस्कृतीतील सर्वात महत्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे विटांचे बांधकाम केलेल्या इमारती होते. सिंधु संस्कृतीला हडप्पा संस्कृती म्हणून देखील ओळखले जाते, जी पाकिस्तान आणि पश्चिम भारतातील सुमारे 2500 इसवी सन पूर्व मध्ये विकसित झाली होती.
पूर्ण वाचा →na
पूर्ण वाचा →सिंधू संस्कृतीच्या अस्तित्वाचा पुरावा दयाराम सहानी यांनी १९२१ मध्ये उजेडात आणला. त्याच वर्षी पंजाबातील हडप्पा येथे प्रायोगिक उत्खनन झाले, त्यात सिंधू संस्कृतीचे ताम्रपाषाणयुगीन स्वरुप स्पष्ट झाले. राखालदास बॅनर्जी यांनी मोहें-जो-दडोचा शोध लावला (१९२२).
पूर्ण वाचा →हडप्पा संस्कृतीत सार्वजनिक स्नानगृहे होती. मोहनजोदडो येथे एका भव्य स्नानगृहाचे अवशेष सापडले. या स्नानगृहाची लांबी १२ मीटर, रुंदी ७ मीटर आणि खोली २.५ मीटर आहे.
पूर्ण वाचा →गुजरातेत⇨ लोथल व त्याच्या दक्षिणेस भगतराव येथेही सिंधू संस्कृतीचे लोकराहत असत, शिवाय राजस्थानात ⇨कालिबंगा, गिलुंड व इतर अनेकठिकाणी तसेच उत्तर प्रदेशात मीरतच्या पश्चिमेस सु. ३१ किमी. वर अलमगीरपूर येथे सिंधू संस्कृतीचे लोक राहत असत, असे आढळूनआले आहे.
पूर्ण वाचा →