नवीन प्रश्न

मूलभूत शाळा म्हणजे काय? open

पहिली ते चौथी पर्यंतचे शिक्षण हे प्राथमिक होते. हे वर्ग प्रार्थमिक शाळ असे संबोधले जातात. भारतात शिक्षण गळतीचे प्रमाण जास्त होत आहे किवा वादात आहे असेही म्हणता येईल.

पूर्ण वाचा →

मूलभूत शिक्षण कोणी सुरू केले? open

लॉर्ड मेकॅले जाहिरनामा १८३४ साली जाहीर झाला. त्यातूनच भारतीय शिक्षणपद्धतीची सुरुवात होत गेली. याच अहवालाला लॉर्ड बेंटिकने मान्यता दिली. १८५४ वूडचा खलिता : या अहवालामध्ये सर चार्ल्स यांनी पाश्चिमात्य ज्ञानावर भर द्यावा यावर शिफारस केली, तसेच मद्रास, कलकत्ता, मुंबई या

पूर्ण वाचा →

अल्पसंख्याकांच्या सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक हक्कांबद्दल राज्यघटनेत काय नमूद केले आहे? open

उत्तर : भारतीय राज्यघटनेचे अनुच्छेद २९ अल्पसंख्याकांच्या हितसंबंधांच्या संरक्षणाची हमी देते, ज्यामध्ये शैक्षणिक संस्थांची स्थापना आणि प्रशासन करण्याचा अधिकार समाविष्ट आहे . भारतीय राज्यघटनेतील कलम 30 अल्पसंख्याकांना त्यांच्या आवडीच्या शैक्षणिक संस्था स्थापन करण्याचा आणि त्यांचे प्रशासन करण्याचा अधिकार देतो.

पूर्ण वाचा →

मूलभूत अधिकार वर्ग 8 म्हणजे काय? open

मूलभूत मानवी अधिकाराखाली भारतीय नागरिकाच्या व्यक्तिमत्त्वाच्या योग्य आणि मैत्रीपूर्ण प्रगतीसाठीचे हक्क अशी भारताच्या मूलभूत हक्कांची व्याख्या केली जाऊ शकते. हे हक्क संपूर्ण जगात वंश, जन्माचे ठिकाण, धर्म, जात, संप्रदाय, रंग, लिंग यांत भेदभावाशिवाय सर्व नागरिकांना लागू आहेत.

पूर्ण वाचा →

अमेरिकेत मूलभूत अधिकार काय आहेत? open

अमेरिकेचे संविधान हा अमेरिकेतील पायाभूत कायदा (legal basis) आहे. यात अमेरिकेतील केन्द्रीय सरकारची रचना, कामकाज व अधिकारांची व्याख्या करण्यात आलेली आहे. याशिवाय केन्द्रीय सरकार, घटक राज्ये आणि अमेरिकेचे नागरिक आणि अनागरिक रहिवासी यांच्यातील नाते व जबाबदाऱ्यांचीही व्याख्या करण्यात आलेली आहे

पूर्ण वाचा →

भारतात इंग्रजी कधीपासून सुरू झाली? open

राजाराम मोहन राय हे आधुनिक भारताचे पितामह म्हणून संबोधले गेले. इसवी सन १८१५ मध्ये स्वप्रयत्नाने त्यांनी अँग्लो हिंदू शाळेची स्थापना केली. त्यांनी स्वतः इसवी सन १८०० मध्ये चिनसुराह व भवानीयूद येथे सन १८४८ मध्ये दोन इंग्रजी माध्यमांच्या शाळांची स्थापना केली.

पूर्ण वाचा →

भारतीय शिक्षणाचे जनक कोण? open

लॉर्ड मेकॅलेचा जाहिरनामा १८३४ साली जाहीर झाला. त्यातूनच भारतीय शिक्षणपद्धतीची सुरुवात होत गेली. याच अहवालाला लॉर्ड बेंटिकने मान्यता दिली.

पूर्ण वाचा →

भारतीय शिक्षणाच्या इतिहासात मॅकॉलेचा कार्यकाळ किती महत्त्वाचा आहे? open

2 फेब्रुवारी 1835 रोजी, ब्रिटिश इतिहासकार आणि राजकारणी थॉमस बॅबिंग्टन मॅकॉले यांनी त्यांचे 'मिनिट ऑन इंडियन एज्युकेशन' सादर केले ज्यामध्ये भारतीय 'निवासी' लोकांना इंग्रजी शिक्षण देण्याची आवश्यकता स्थापित करण्याचा प्रयत्न केला गेला . हा मिनिट यूपीएससी इतिहासासाठी अत्यंत महत्त्वाचा दस्तऐवज

पूर्ण वाचा →