यूपीएससी परीक्षा देणारा विद्यार्थी मान्यताप्राप्त विद्यापीठातून कोणत्याही शाखेचा पदवीधर असावा. मुक्त विद्यापीठातील पदवी सुद्धा यासाठी ग्राह्य मानली जाते. पदवी ही किमान पात्रता आहे सर्वोच्च पात्रता काहीही असू शकते.
पूर्ण वाचा →
NO
पूर्ण वाचा →
स्थान किंवा बिंदू शोधण्यासाठी आणि अचूक ग्लोब आणि नकाशे बनवण्यासाठी दोन प्रकारच्या काल्पनिक संदर्भ रेषा वापरल्या जातात. या रेषांना अक्षांशाचे समांतर आणि रेखांशाचे मेरिडियन म्हणतात.
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
भारताचे प्रमाणवेळ दर्शवणारे रेखावृत्त उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश, छत्तीसगड, ओरिसा आणि आंध्र प्रदेश या राज्यांमधून जाते.
पूर्ण वाचा →
अक्षांश व रेखांश : भूपृष्ठावरील कोणत्याही बिंदूचे स्थान दर्शविण्यासाठी अक्षवृत्त व रेखावृत्त या दोन वृत्तांचा उपयोग करतात. अक्षवृत्ते पूर्व-पश्चिम कल्पिलेली असून रेखावृत्ते दक्षिणोत्तर कल्पिलेली असतात. पृथ्वीच्या गोल पृष्ठावर दोन्ही ध्रुवांपासून सारख्या अंतरावर कल्पिलेल्या पूर्व-पश्चिम वर्तुळाला 'विषुववृत्ते' म्हणतात.
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
ध्रुवाचे अक्षांश ८०° उ. अक्षवृत्त याप्रमाणे सांगता येईल.
पूर्ण वाचा →
पृथ्वीचा अक्ष कक्षीय समतलाच्या लंबापासून 23 1/2° च्या कोनात झुकलेला आहे . अक्षाच्या या झुकण्याला पृथ्वीच्या अक्षाचा कल असे म्हणतात.
पूर्ण वाचा →
पृथ्वीवर गुरुत्वबल ध्रुवावर जास्त असते कारण, आकारः पृथ्वी गोल असली तरी ध्रुवीय क्षेत्रात ती सपाट आहे आणि विषुववत्ताजवळ फुगीर आहे. या आकारामुळे विषुववत्त्ताची त्रिज्या ध्रुवीय त्रिज्येपेक्षा जास्त आहे.
पूर्ण वाचा →