भारताला ” कृषिप्रधान” देश म्हणून ओळखले जाते. भारतामध्ये मोठ्या प्रमाणात शेती केली जाते. जगाचा पोशिंदा म्हणून ओळखला जाणारा शेतकरी चे भारतातील ग्रामीण भागामध्ये मोठ्या प्रमाणात वास्तव्य असल्याचे आढळते. भारतामध्ये वेगवेगळ्या ठिकाणी वेगवेगळे हवामान असल्याने त्या त्या हवामानाला पूरक ठरणारी पिके घेतली जातात.
पूर्ण वाचा →
ऊस हे आहे. कोरडवाहू शेती: 750 मिमीपेक्षा कमी पाऊस पडणाऱ्या भागात पिकांची लागवड करण्याचे हे एक तंत्र आहे.
पूर्ण वाचा →
कोरडवाहू शेतीचे वैशिष्ट्य असे की छोट्या शेतीच्या तुकड्यांमध्ये एकाच वेळी चार-सहा पिके घेतली जातात. त्यात तृणधान्ये, डाळी, तेलबिया यांचा समावेश असतो. शेतीबरोबरच काही ना काही प्रमाणात कोंबडी, बकऱ्या-शेळ्या-मेंढ्यापालन किंवा मत्स्यशेतीही होते . त्या मानाने गायी, म्हशी, बैल अशी मोठी जनावरे कमी असतात.
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
. कमी पावसाच्या आणि सिंचनाची सोय नसलेल्या भागात, कमी पाणी लागणारी पिके घेतली जातात . येथे शेती पूर्णपणे पावसाच्या प्रमाणावर अवलंबून असते. पावसाचे प्रमाण कमी असल्याने जमिनीत साचलेल्या आर्द्रतेचे प्रमाणही कमी असेल. या प्रकारच्या शेतीला कोरडवाहू शेती असे म्हणतात.
पूर्ण वाचा →
उलट भारतात प्रति शेतकरी निव्वळ पेरणी क्षेत्र सरासरी १.२ हेक्टर आहे व महाराष्ट्रात ते १.४ हेक्टर आहे !
पूर्ण वाचा →
अशा प्रकारच्या पिकांची लागवड पूर्व आणि उत्तर-पूर्व भागात डोंगराळ प्रदेशांवर आणि आसाम, मेघालय, नागालॅंड, मणिपुर, त्रिपुरा, मिझोरम, अरुणाचल प्रदेशसारख्या वन क्षेत्रामध्ये प्रमुखाने करतात.
पूर्ण वाचा →
कोरडवाहू शेतीची व्याख्या वारंवार 500 मिमी पेक्षा कमी वार्षिक पर्जन्य असलेल्या भागात पीक उत्पादन म्हणून केली जाते, परंतु या व्याख्येमध्ये समीकरणाचा एक महत्त्वाचा घटक, बाष्पीभवन क्षमता वगळली जाते. ऑपरेटिव्हरीत्या, कोरडवाहू शेती केली जाते जेथे वार्षिक संभाव्य पाण्याचे बाष्पीभवन वार्षिक पर्जन्यमानापेक्षा जास्त असते.
पूर्ण वाचा →
भारतातील लागवडीखालील शेतीपैकी जवळपास ६५ टक्के जमीन कोरडवाहू असून ती मान्सूनमधील पावसाच्या लहरीपणावर अवलंबून आहे.
पूर्ण वाचा →