बंदिवासात किंवा शारीरिक प्रतिबंधात न राहता मुक्त किंवा स्वातंत्र्यावर राहण्याची स्थिती : त्याने पुनर्विचारानंतर त्याचे स्वातंत्र्य जिंकले. बाह्य नियंत्रण, हस्तक्षेप, नियमन इत्यादींपासून सूट.
पूर्ण वाचा →
स्वातंत्र्याचे तीन प्रकार आहेत. पहिल्या प्रकारचे स्वातंत्र्य म्हणजे “स्वातंत्र्य” म्हणजे समाजाच्या बंधनांपासून मुक्तता. दुसरे म्हणजे, “स्वातंत्र्य” म्हणजे आपल्याला जे करायचे आहे ते करण्याचे स्वातंत्र्य. तिसरे म्हणजे, “असण्याचे स्वातंत्र्य” आहे, स्वातंत्र्य आहे, फक्त आपल्याला जे हवे आहे ते करण्याचे नाही तर आपल्याला जे व्हायचे आहे ते बनण्याचे स्वातंत्र्य आहे.
पूर्ण वाचा →
स्वातंत्र्याचे तीन प्रकार आहेत. पहिल्या प्रकारचे स्वातंत्र्य म्हणजे “स्वातंत्र्य” म्हणजे समाजाच्या बंधनांपासून मुक्तता. दुसरे म्हणजे, “स्वातंत्र्य” म्हणजे आपल्याला जे करायचे आहे ते करण्याचे स्वातंत्र्य. तिसरे म्हणजे, “असण्याचे स्वातंत्र्य” आहे, स्वातंत्र्य आहे, फक्त आपल्याला जे हवे आहे ते करण्याचे नाही तर आपल्याला जे व्हायचे आहे ते बनण्याचे स्वातंत्र्य आहे.
पूर्ण वाचा →
त्यांच्या मते नकारात्मक स्वातंत्र्य म्हणजे स्वातंत्र्याच्या मार्गात निर्माण झालेले सर्व अडथळे आणि अडचणी दूर करणे. सकारात्मक स्वातंत्र्य म्हणजे आपल्या स्वातंत्र्याचा व अधिकाराचा वापर करून त्याच्या कक्षा रुंदावणे. नकारात्मक स्वातंत्र्य असल्याशिवाय व्यक्ती सकारात्मक स्वातंत्र्याचा उपभोग घेऊ शकत नाही.
सकारात्मक स्वातंत्र्य म्हणजे एखाद्याच्या स्वतंत्र इच्छेनुसार कार्य करण्याची क्षमता, नकारात्मक स्वातंत्र्याच्या विरूद्ध, जे एखाद्याच्या कृतीवरील बाह्य प्रतिबंधापासून स्वातंत्र्य आहे . सकारात्मक स्वातंत्र्याचा अर्थ अंतर्गत मर्यादांपासून मुक्तता देखील असू शकतो.
पूर्ण वाचा →
नकारात्मक स्वातंत्र्य म्हणजे स्वातंत्र्याच्या मार्गात निर्माण झालेले सर्व अडथळे आणि अडचणी दूर करणे. सकारात्मक स्वातंत्र्य म्हणजे आपल्या स्वातंत्र्याचा व अधिकाराचा वापर करून त्याच्या कक्षा रुंदावणे. नकारात्मक स्वातंत्र्य असल्याशिवाय व्यक्ती सकारात्मक स्वातंत्र्याचा उपभोग घेऊ शकत नाही.
जॉन लॉक
प्रत्येकाला जगण्याचा, स्वातंत्र्याचा आणि मालमत्तेचा अधिकार आहे, असे त्यांनी प्रसिद्धपणे प्रतिपादन केले.
NA
पूर्ण वाचा →
नकारात्मक स्वातंत्र्य ही संकल्पना अभिजात उदारमतवाद आणि नवउदारमतवाद या दोन विचारप्रणालीमधून उदयास आली आहे. जॉन स्टुअर्ट मिल,इसाया बर्लिन, फ्रेडरिक हायेक,रॉबर्ट नोझिक या विचारवंताच्या लेखनामध्ये नकारात्मक स्वातंत्र्याची संकल्पना मांडली आहे. स्वातंत्र्य वरील सर्व बंधनांना नकारात्मक स्वातंत्र्य नाकारते.
पूर्ण वाचा →
नकारात्मक स्वातंत्र्य सर्वच व्यक्तींना उपलब्ध असते. सकारात्मक स्वातंत्र्याचा वापर प्रत्येक व्यक्तीच्या क्षमता व कौशल्य यांवर आधारलेला असतो.
पूर्ण वाचा →