प्रख्यात हिंदी दलित लेखक बिहारीलाल हरित, ओमप्रकाश वाल्मिकी, मोहनदास नैमिश्राय, जयप्रकाश कर्दम, डॉ. कंवल भारती, सूरजपाल चौहान, शेओराज सिंह 'बेचैन', डॉ. कुसुम वियोगी, रजनी टिळक हे दलित-चेतनेचे उल्लेखनीय लेखक आहेत.
पूर्ण वाचा →
सार्वजनिक ग्रंथालये ही गावातील, शहरातील नागरिकांसाठी उपलब्ध असलेली ग्रंथालये होय. ही ग्रंथालये प्रामुख्याने नगरपरिषदा किंवा महानगरपालिका अशी ग्रंथालये चालवतात. ही सुविधा सहसा अत्यल्प दरात सुविधा पुरवली जाते. पुस्तके, मासिके, वर्तमानपत्रे इथे वाचनासाठी उपलब्ध असतात.
पूर्ण वाचा →
सार्वजनिक वाचनालयाचे मूळ उद्दिष्ट सामान्य लोकांना त्यांच्या माहितीपूर्ण, शैक्षणिक आणि मनोरंजनाच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी माहिती प्रदान करणे आहे.
पूर्ण वाचा →
वाचक, वाचन साहित्य आणि कर्मचारी हे ग्रंथालयाचे तीन घटक आहेत.
पूर्ण वाचा →
कार्ड कॅटलॉग: लायब्ररीतील सामग्रीचे वर्णन करणारे आणि शोधणाऱ्या कार्डांनी भरलेल्या कॅबिनेटचा समावेश असलेली लायब्ररी सामग्रीची संघटित अनुक्रमणिका. एक सामान्य कार्ड कॅटलॉग लेखक, शीर्षक आणि विषयानुसार आयटम सूचीबद्ध करेल किंवा तिन्ही एका वर्णक्रमानुसार व्यवस्था केलेल्या प्रणालीमध्ये एकत्र करेल.
पूर्ण वाचा →
जेव्हा लायब्ररीचा संग्रह खूप मोठा होत असतो तेव्हा कॅटलॉग खूप महत्वाचा असतो. लायब्ररीमध्ये उपलब्ध असलेल्या वस्तू लक्षात ठेवणे हे त्याचे कार्य आहे. मोठ्या लायब्ररीच्या विरूद्ध, लहान किंवा खाजगी लायब्ररीला औपचारिक कॅटलॉगची कमी गरज असते. त्याच्या संग्रहात लेखक किंवा शीर्षकाद्वारे प्रवेश केला जाऊ शकतो.
पूर्ण वाचा →
लायब्ररीतील कार्ड्सचा एक संच ज्यावर पुस्तके, जर्नल्स इत्यादींची माहिती असते, त्यावर लिहिलेली असते आणि त्यांची वर्णमाला क्रमाने मांडणी केली जाते .
पूर्ण वाचा →
शालेय ग्रंथालय : पाचवी ते दहावी या वर्गांसाठी शाळेमध्ये विद्यार्थी व शिक्षक यांना जी ग्रंथालये उपलब्ध आहेत, त्यांना शालेय ग्रंथालय असे म्हणतात.
पूर्ण वाचा →
शैक्षणिक ग्रंथालयांचे प्रामुख्याने तीनप्रकार पडतात - शालेय ग्रंथालये, महाविद्यालयीन ग्रंथालये व विद्यापीठ ग्रंथालये.
पूर्ण वाचा →
ग्रंथालये ही शाळांमधील मुलांसाठी माहितीचा एक महत्त्वाचा स्रोत आहे. त्यामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये वाचनाची अनिवार्य सवय निर्माण होते . प्रत्येक शाळेत ग्रंथालये असणे आवश्यक आहे. शाळांमधील ग्रंथालय हे विद्यार्थ्यांच्या जीवनाचा एक प्रमुख भाग आहे, माहितीचे भांडार म्हणून काम करते.
पूर्ण वाचा →