शाळा, महाविद्यालये आणि विद्यापीठांत दिल्या जाणाऱ्या शिक्षणास 'औपचारिक शिक्षण' असे म्हटले जाते. या शिक्षणाचा उद्देश, अभ्यासक्रम आणि शिकवण्याची पद्धत, सगळे निश्चित असते. अशा प्रकारचे शिक्षण नियोजनबद्ध असते. तसेच याचे उपयोजन काटेकोर व नियमबद्ध असते.
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
हे शिक्षण संघटित किंवा नियोजित नसते. तसेच ते पदवी किंवा प्रमाणपत्रामध्ये क्रमशः प्रगतीही करत नाही. याउलट, हे एक वैयक्तिक प्रशिक्षण असून ते वातावरणाशी होणाऱ्या आंतरक्रियांतून आणि ज्ञानाच्या इतर स्रोतांतून प्राप्त होणाऱ्या माहितीतून मिळविता येते. अनौपचारिक शिक्षणात शिक्षक किंवा प्राध्यापकांच्या उपस्थितीची आवश्यकता नसते.
पूर्ण वाचा →
नवीन शैक्षणिक संरचना असणार आहे. त्यामध्ये पहिली पाच वर्ष हे मूलभूत Fundamental त्यापुढील ३ वर्ष प्रारंभिक शाळा Preparatory आणि पुढील ३ वर्ष माध्यमिक शाळा Middle आणि माध्यमिक शाळा Secondary ४ वर्ष अशी शैक्षणिक संरचना New Education Policy 5+3+3+4 असणार आहे.
पूर्ण वाचा →
व्यक्तिच्या सबंध आयुष्यभराच्या शिक्षणाचा विचार महात्मा गांधींनी या पद्धतीत केला आहे. केवळ पुस्तकी, पारंपरिक आणि पोपटपंची शिक्षणाऐवजी शारीरिक आणि बौद्धीक अशा दोन्ही श्रमांची जोड घालून शिक्षण द्यावं, असा विचार या पद्धतीत त्यांनी केला होता. हे शिक्षण हस्तोद्योगाच्या माध्यमातून दिलं पाहिजे असं त्याचं मत होतं.
पूर्ण वाचा →
महात्मा गांधींना असे शिक्षण हवे होते जे भारतीयांना त्यांच्या प्रतिष्ठेची आणि स्वाभिमानाची भावना पुनर्संचयित करण्यास मदत करेल . इंग्रजी शिक्षण नव्हे तर भारतीय भाषा हे अध्यापनाचे माध्यम असले पाहिजे असे त्यांना ठामपणे वाटले. का?
पूर्ण वाचा →
तत्त्वे दर्जेदार शिक्षण, वैयक्तिकृत शिक्षण, सर्वसमावेशकता आणि समुदायाच्या सहभागासाठी समान प्रवेशाच्या गरजेवर भर देतात. मूलभूत शिक्षण हे शिकणाऱ्यांच्या आणि समाजाच्या गरजांशी सुसंगत असले पाहिजे, आजीवन शिक्षणाला चालना द्यावी आणि मूल्ये आणि वृत्ती रुजवावी .
पूर्ण वाचा →
शिक्षण एखाद्या व्यक्तीच्या एकूण व्यक्तिमत्त्वाच्या विकासास प्रोत्साहन देते : पूर्वजांचे शहाणपण, पारंपारिक नियम आणि मूल्ये सांगणे आणि आधुनिक विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि पर्यावरण संवर्धन समजून घेणे आणि विकास करणे.
पूर्ण वाचा →
व्यावसायिक शिक्षणामुळे अनेकांना त्या व्यवसायात रोजगार निर्मिती होण्यास मदत मिळेल उदा. रिलायन्स उद्योग हा भारतातील महत्वाचा उद्योग समूह आहे त्यातून अनेक लोकांना रोजगार मिळाला आहे अशा प्रकारे उद्योगात यशस्वी होण्यासाठी जर व्यावसायिक शिक्षण शाळा महाविद्यालय स्तरावर मिळाले तर देशाची प्रगती होण्यासाठी खूप मदत होईल
पूर्ण वाचा →
मूलभूत शिक्षण मुलाच्या विकासासाठी मूलभूत गरजा आणि शिक्षणाची आवड यांच्याशी संबंधित आहे. गांधीजींच्या मूलभूत शिक्षणाचे उद्दिष्ट विद्यार्थ्यांना हस्तकलेचे शिक्षण देणे हे होते ज्यामुळे ते त्यांच्या उदरनिर्वाहाचे प्रश्न सोडवू शकतील आणि त्याच वेळी चांगले नागरिकत्वाचे गुण विकसित करू शकतील.
पूर्ण वाचा →