सियाल थराच्या खालच्या थरास सीमा म्हणतात. सिमा थरात सिलिका व मॅग्नेशियम हि मूलद्रव्य आढळतात. महासागरतळ प्रामुख्याने सीमा थराचे बनलेले असते. सीमा थरात प्रामुख्याने बेसाल्ट खडक आढळते.
पूर्ण वाचा →
ढग हे आकाशात तरंगतात . उत्तर -वातावरणातील जास्त उंचीवरील सूक्ष्म जलकण व हिमकण हवेतील धूलिकणांभोवती एकत्र येऊन त्यापासून ढग तयार होतात . ढगांतील जलकण व हीमकण अत्यंत सूक्ष्म असल्याने ते जवळजवळ वजन विरहित असतात त्यामुळे ढग हे आकाशात तरंगतात .
पूर्ण वाचा →
थोडक्यात, “एखाद्या ठिकाणाच्या संदर्भात आकाशातील सूर्याच्या स्थानावरून ठरविण्यात आलेली वेळ म्हणजे त्या ठिकाणची स्थानिक वेळ होय” ध्रुववृत्तापासून ध्रुवापर्यंतच्या प्रदेशात मात्र ऋतुमानाप्रमाणे दिनमान तासांपेक्षा अधिक असू शकते. त्यामुळे या भागात सूर्योदय, मध्यान्ह , सूर्यास्त व मध्यरात्र या वेळा समजून घेणे आवश्यक ठरते.
पूर्ण वाचा →
संपूर्ण भारतात एकच स्थानिक वेळ म्हणजेच सर्वत्र समान प्रमाणवेळ मानली जाते.
पूर्ण वाचा →
२३°३०' उत्तर आणि २३°३०' दक्षिण अक्षांशांवर म्हणजेच कर्कवृत्त आणि मकर वृत्तांवर कोणत्याही ठिकाणी लगतच्या दोन रेखावृत्तांमधील अंतर हे १०२ कि. मी असते.
पूर्ण वाचा →
प्रत्येकी १° च्या अंतराने एकूण ३६० रेखावृत्ते काढता येतात. १° पूर्व ते १७९° पूर्व रेखावृत्ते, म्हणजेच पूर्व गोलार्धात एकूण १७९ रेखावृत्ते असतात.
पूर्ण वाचा →
८२° ३०' पूर्व रेखावृत्तावर प्रमाण वेळेनुसार सकाळचे
पूर्ण वाचा →
साडेपाच तास म्हणजे पाच तास तीस मिनिटांचा फरक आहे.
पूर्ण वाचा →
प्रमाणपट्टीच्या साहाय्याने नकाशावर रेषाप्रमाण दर्शवले जाते. नकाशावरील कोणत्याही दोन ठिकाणामधील प्रत्यक्ष अंतर रेषा प्रमाणाच्या सह्याणे मोजता येते. Explanation: एखादा देश, राज्य, जिल्हा , तालुका किंवा एखाद्या गावाचं रेखाटन म्हणजेच नकाशा काढायचा असेल तर तो प्रत्यक्षात वापरण्यासाठी दोन गोष्टींची गरज असते.
पूर्ण वाचा →
पृथ्वीच्या परिवलनादरम्यान जेव्हा एखादे रेखावृत्त बरोबर सूर्यासमोर येते, तेव्हा त्या रेखावृत्तावर त्या वेळेला मध्यान्ह म्हणतात. रेखावृत्तावरील मध्यान्ह वेळ ही त्या रेखावृत्तावरील स्थानिक वेळ मानली जाते.
पूर्ण वाचा →