स्थलांतर : एका प्राण्याच्या किंवा प्राणिसमूहाच्या एका प्रदेशातून जगण्यासाठी अनुकूल परिस्थिती असलेल्या दुसर्‍या प्रदेशाकडे किंवा अधि- वासाकडे जाण्या-येण्याच्या प्रवासाला जीवविज्ञानात स्थलांतर म्हणतात. नैसर्गिक बदलात व संघर्षात टिकून राहण्यासाठी स्थलांतर प्रक्रिया आवश्यक असते. अनेक प्रकारचे प्राणी असे स्थलांतर करतात.
पूर्ण वाचा →
a एका देशातून, परिसरातून, राहण्याचे ठिकाण, इ. दुसऱ्या देशात स्थायिक होण्यासाठी एखाद्या व्यक्तीची किंवा लोकांची हालचाल ; याचे एक उदाहरण. स्थलांतर हे सर्वप्रथम आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे एक सामान्य मानवी क्रियाकलाप आहे. मानव नेहमीच 'एका देश, परिसर, [आणि] राहण्याच्या
पूर्ण वाचा →
स्थलांतराचे दोन प्रकार असतात. देशातील एका राज्यातून दुसऱ्या राज्यात जाऊन स्थायिक होणे याला अंतर्गत स्थलांतर म्हणतात. स्वेच्छेने परदेशात जाऊन स्थायिक होणं याला देशांतर म्हणतात.
पूर्ण वाचा →
स्थलांतराचे यजमान आणि मूळ दोन्ही देशांवर सकारात्मक आणि नकारात्मक परिणाम होऊ शकतात. स्थलांतरामुळे यजमान देशात सांस्कृतिक विविधता वाढू शकते. स्थलांतरितांना पृथक्करण, भेदभाव किंवा सांस्कृतिक संघर्षांचा अनुभव येऊ शकतो. स्थलांतरित लोक त्यांच्या यजमान देशात स्थायिक झाल्यामुळे कालांतराने आत्मसात होते.
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
स्थलांतरितांमुळे प्राप्त झालेल्या देशांमध्ये सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय समस्या उद्भवतात, ज्यात १) लोकसंख्येतील वाढ, विद्यमान सामाजिक संस्थांवर विपरीत परिणाम होतो वस्तू आणि सेवांच्या मागणीत वाढ; 3) ग्रामीण भागातील आणि शहरांमधील व्यवसायांमधून नागरिकांचे विस्थापन;
पूर्ण वाचा →
वाढलेले स्थलांतर हे जागतिकीकरणाच्या सर्वात दृश्यमान आणि महत्त्वपूर्ण पैलूंपैकी एक आहे : लोकांची वाढती संख्या देशांतर्गत आणि सीमा ओलांडून, उत्तम रोजगार संधी आणि उत्तम जीवनशैली शोधत आहे.
पूर्ण वाचा →
कोणत्याही देशाच्या आर्थिक, सामाजिक, सांस्कृतिक विकासात लोकसंख्या हे अत्यंत महत्त्वाचे संसाधन आहे. परंतु नुसती लोकांची संख्या जास्त असून चालत नाही तर त्या लोकसंख्येत गुणवत्ता असणेही खूप गरजेचे असते. लोकांची गुणवत्ता ही साक्षरता, कुशलता, वयोगट यानुसार निश्चित केली जाते.
पूर्ण वाचा →
एका कालावधीतील जन्मदर म्हणजे प्रति 1,000 लोकसंख्येतील एकूण जिवंत व्यक्तींची संख्या वर्षांतील कालावधीच्या कालावधीने विभाजित केली जाते. 2011 च्या शेवटच्या जनगणनेनुसार, भारतातील जन्मदर हा दरवर्षी 1000 लोकांमागे 21.8 अर्भकांचा जन्म असा आहे.जन्मदर म्हणजे एका वर्षात दर हजार व्यक्तींमागे जिवंत जन्मांची
पूर्ण वाचा →
अनारोग्यता' आहे. जन्मदर, मृत्यू दर आणि स्थलांतर हे लोकसंख्येतील बदलाचे तीन प्रमुख घटक आहेत.
पूर्ण वाचा →