खालीलपैकी कोणते हडप्पा स्थळ हडप्पा संस्कृतीचे तीनही टप्पे दाखवते?
राखीगढ़ी आणि चानुदारो , हडप्पाची स्थळे हडप्पा संस्कृतीचे तीनही टप्पे दाखवतात.
पूर्ण वाचा →राखीगढ़ी आणि चानुदारो , हडप्पाची स्थळे हडप्पा संस्कृतीचे तीनही टप्पे दाखवतात.
पूर्ण वाचा →सिंधू संस्कृतीला हडप्पा सभ्यता असेही म्हणतात. इ.स.पू. 2600 मध्ये सिंधू नदीच्या (आता पाकिस्तानात) भरभराटीला सुरुवात झाली. • पुरातत्वशास्त्रज्ञांनी शोधलेले हडप्पा हे या सभ्यतेचे पहिले ठिकाण होते. ती शहरी सभ्यता होती
पूर्ण वाचा →अशाच प्रकारच्या संस्कृतीचे अवशेष पश्चिम भारतात कालीबंगन, धोलावीरा, सुरकोटडा, लोथल, दायमाबाद कुंथासी गिलुंड ठिकाणी मोठ्या प्रमाणात सापडले हडप्पा संस्कृती ही जगाला लाभलेली मोठी देणगी आहे या संस्कृतीच्या उत्खननामुळे जगाला भारतीय संस्कृतीचा योग्य तो परिचय झाला.
पूर्ण वाचा →इ. स. १९२०च्या सुमारास लाहोर-मुलतान रेल्वे मार्गाचे काम सुरू असताना काही प्राचीन विटांचे अवशेष सापडले. यामुळे पुरातत्त्व खात्याने याचा शोध घेण्यासाठी सर जॉन मार्शल यांच्या नेतृत्वाखाली उत्खनन सुरू केले आणि एक प्राचीन संस्कृती प्रकाशात आली.
पूर्ण वाचा →सिंधू नदीजवळ शहरे विकसित झाल्यामुळे येथे विकसित झालेल्या संस्कृतीला सिंधू संस्कृती म्हणून ओळखले जाते. तथापि, आधुनिक इतिहासकार त्याला हडप्पा सभ्यता असेही म्हणतात कारण हडप्पा हे पहिले शहर शोधले गेले होते .
पूर्ण वाचा →NA
पूर्ण वाचा →या संस्कृतीचे प्रथम अवशेष हडप्पा येथे सापडले म्हणून नव्यानेच शोधलेल्या या संस्कृतीला हडप्पा संस्कृती असे म्हणतात. ही सिंधू नदीच्या प्रदेशात केंद्रित असल्याने तिला 'सिंधू संस्कृती' असेही म्हणतात.
पूर्ण वाचा →सिंधू नदीच्या काही प्रमुख उपनद्यांमध्ये काबूल (नदी), झेलम, चिनाब, रावी, बियास आणि सतलज नद्यांचा समावेश आहे. सिंधू नदीची एकूण लांबी 3180 किमी आहे. मात्र, भारतातील तिचे अंतर केवळ 1114 किमी आहे.
पूर्ण वाचा →पुरातत्वशास्त्रज्ञांना हडप्पामध्ये सापडलेल्या बहुतेक गोष्टी तांबे, कांस्य, सोने आणि चांदीसह दगड, कवच आणि धातूपासून बनवलेल्या आहेत. हत्यारे, हत्यारे, दागिने आणि भांडे बनवण्यासाठी तांबे आणि पितळाचा वापर केला जात असे.
पूर्ण वाचा →नगर रचना हे सिंधू संस्कृतीचे खास वैशिष्ट्य आहे हडप्पा संस्कृतीची नगररचना व स्थापत्य अत्यंत प्रगत होते. घरे, तटबंदी, सांडपाण्याची व्यवस्था, प्रचंड इमारती, स्नानगृहे, धान्याची कोठारे,जहाजाची गोदी इत्यादी घटक पाहता हडप्पाकालीन संस्कृतीच्या प्रगत स्थापत्याची कल्पना येते.
पूर्ण वाचा →