यात समाजाच्या विविध घटकांपर्यंत विकासाचे फायदे पोहोचवणे अपेक्षित असते. रोजगाराच्या संधी, दारिद्रय़ कमी होणे, आर्थिक विषमता कमी होणे, समाजातील सर्व घटकांचे जीवनमान उंचावणे, यालाच आर्थिक विकास म्हटले जाते.
पूर्ण वाचा →
सामाजिक-आर्थिक स्थिती ही सामाजिक-आर्थिक स्तरावरील व्यक्ती किंवा समूहाची स्थिती आहे, जी उत्पन्न, रक्कम आणि शिक्षणाचा प्रकार, व्यवसायाचा प्रकार आणि प्रतिष्ठा, राहण्याचे ठिकाण आणि—काहींमध्ये सामाजिक आणि आर्थिक घटकांच्या संयोजनाद्वारे निर्धारित केले जाते. समाज किंवा समाजाचे भाग—वंशीय मूळ किंवा
पूर्ण वाचा →
१९४७ साली राजकीय स्वातंत्र्य मिळाल्यावर लगेच भारताचे विभाजन झाले आणि प्रचंड जातीय दंगे झाले तेव्हा ते हिंसक जातीय दंगे आवरणे आणि दोन्ही समाजात शांतता प्रस्थापित करणे ही पहिली समस्या होती. दोन्ही देशातून होणारे स्थलांतर हे शांततापूर्वक कसे व्हावे ही पहिली
पूर्ण वाचा →
वसाहतपूर्व भारत प्रामुख्याने तांदूळ आणि गहू ही दोन पिके घेत होता. असे असूनही ते स्वावलंबी आणि टिकाऊ झाले असते. वसाहतीकरणाच्या घटनांमुळे कृषी क्षेत्रातील बदल जे व्यापारीकरणाचा भाग होते.
पूर्ण वाचा →
कच्चा माल, कर्ज सुविधा, कुशल मनुष्यबळ आणि ऊर्जा स्त्रोतांची अनुपलब्धता ही भारतीय उद्योगांच्या वाढीसमोरील मोठी आव्हाने आहेत
पूर्ण वाचा →
1957 साली भारताला स्वातंत्र्य मिळून दहा वर्ष पूर्ण झाली, त्या दिवशी भारताचा 11 वा स्वातंत्र्य दिवस होता. त्याच प्रकारे यंदा 15 ऑगस्ट 2022 रोजी भारताला स्वातंत्र्य मिळून 75 वर्ष पूर्ण झाली असून यंदा 76 वा स्वातंत्र्य दिन आहे
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
भारताने मिश्र अर्थव्यवस्थेचे मॉडेल स्वीकारले. हे भांडवलशाही आणि समाजवाद या दोन्हीची वैशिष्ट्ये एकत्र करते. देशाच्या विकासात राज्य आणि खाजगी क्षेत्र महत्त्वाची भूमिका बजावेल. 1950 मध्ये सरकारने नियोजन आयोगाची स्थापना केली.
पूर्ण वाचा →
एकसंध असले तरी आपल्या समाजातील विविधतेला सामावून घेणारे राष्ट्र घडवणे हे पहिले आव्हान होते. देशात विविध संस्कृती, धर्म, भाषा होत्या. एकता आणि एकात्मतेचा हा अत्यंत गंभीर प्रश्न होता जो नेत्यांनी सोडवायचा होता. दुसरे आव्हान लोकशाही प्रस्थापित करण्याचे होते.
पूर्ण वाचा →
राष्ट्रनिर्मितीमध्ये ध्वज, शस्त्रांचे कोट, राष्ट्रगीत, राष्ट्रीय दिवस, राष्ट्रीय स्टेडियम, राष्ट्रीय विमानसेवा, राष्ट्रीय भाषा आणि राष्ट्रीय मिथक यासारख्या राष्ट्रीय साहित्याची निर्मिती देखील समाविष्ट आहे.
पूर्ण वाचा →