शतकानुशतके, भारतातील दलित लोकसंख्येला शिक्षणापासून वंचित ठेवण्यात आले होते. मूलतः केवळ उच्च जातींसाठी राखीव, दलितांना पारंपारिक शिक्षण नाकारणे हे त्यांचे जीवनमान वाढू नये म्हणून आणि जातीय विभाजने ठळक करण्यासाठी डिझाइन केले गेले.
पूर्ण वाचा →
दलित (संस्कृतमधून: दलित, रोमनीकृत: दलित म्हणजे "तुटलेले/विखुरलेले"), पूर्वी अस्पृश्य म्हणूनही ओळखले जाणारे, भारतातील जातींचा सर्वात खालचा स्तर आहे. दलितांना हिंदू धर्माच्या चतुर्विध वर्ण पद्धतीतून वगळण्यात आले होते आणि ते पंचमा नावाने ओळखले जाणारे पाचवे वर्ण बनवताना दिसत होते.
पूर्ण वाचा →
प्रस्तुत दलित रंगभूमीवरील नाट्यकृती हे दलित चळवळीचे एक महत्त्वपूर्ण साधन मानले गेले असून त्यासाठी प्रामुख्याने आधारस्तंभ असणारे घटक म्हणजे दलित पॅंथर , आंबेडकरवाद , नामांतर चळवळ , धर्मांतर , दलितांवरील अत्याचाराचा जोरदार प्रतिकार तसेच दलितांच्या राखीव जागांच्या संदर्भात घटनात्मक तगादा
पूर्ण वाचा →
दलित साहित्य |
दलित समाजातून डॉ बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या प्रेरणेने जो अन्याय अत्याचार सोसलेला समाजातील घटक वाचू लागला, लिहू लागला ,अशा समाजातून आपले विचार ,गाऱ्हाणं लिखाणातून मांडू लागला यातून जे साहित्य निर्माण झाले ते दलित साहित्य म्हणून ओळखले जाऊ लागले
दलित जाणीव गुलामांना त्यांच्या गुलामगिरीची जाणीव करून देते . दलित जाणीव हे दलित साहित्याचे महत्त्वाचे बीज आहे; ते इतर लेखकांच्या जाणीवेपेक्षा वेगळे आणि वेगळे आहे. या चेतनेमुळे दलित साहित्य अद्वितीय म्हणून ओळखले जाते' (पृ. ३२).
पूर्ण वाचा →
डॉक्टर बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या क्रांतिकारी तत्त्वज्ञानातून दलित साहित्य व दलित नाट्य जन्माला आले .
पूर्ण वाचा →
डॉ. योगेंद्र मेश्राम
पूर्ण वाचा →
डॉक्टर बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या क्रांतिकारी तत्त्वज्ञानातून दलित साहित्य व दलित नाट्य जन्माला आले
पूर्ण वाचा →
प्रख्यात हिंदी दलित लेखक बिहारीलाल हरित, ओमप्रकाश वाल्मिकी, मोहनदास नैमिश्राय, जयप्रकाश कर्दम, डॉ. कंवल भारती, सूरजपाल चौहान, शेओराज सिंह 'बेचैन', डॉ. कुसुम वियोगी, रजनी टिळक हे दलित-चेतनेचे उल्लेखनीय लेखक आहेत.
पूर्ण वाचा →
सार्वजनिक ग्रंथालये ही गावातील, शहरातील नागरिकांसाठी उपलब्ध असलेली ग्रंथालये होय. ही ग्रंथालये प्रामुख्याने नगरपरिषदा किंवा महानगरपालिका अशी ग्रंथालये चालवतात. ही सुविधा सहसा अत्यल्प दरात सुविधा पुरवली जाते. पुस्तके, मासिके, वर्तमानपत्रे इथे वाचनासाठी उपलब्ध असतात.
पूर्ण वाचा →