नियोजनाचा एक महत्त्वाचा पैलू म्हणजे अंदाज वर्तविण्याशी त्याचा संबंध. भविष्य कसे दिसेल याचा अंदाज बांधण्याचे उद्दिष्ट आहे, तर नियोजन भविष्य कसे दिसेल याची कल्पना करते. प्रस्थापित तत्त्वांनुसार नियोजन करणे हा अनेक व्यावसायिक व्यवसायांचा मुख्य भाग आहे, विशेषतः व्यवस्थापन आणि व्यवसाय
पूर्ण वाचा →
नियोजनामध्ये उद्दिष्टे निश्चित करणे समाविष्ट असते आणि ही पूर्वनिश्चित उद्दिष्टे नियोजन, आयोजन, कर्मचारी, दिग्दर्शन आणि नियंत्रण यासारख्या व्यवस्थापकीय कार्यांच्या मदतीने पूर्ण केली जातात. नियोजन हे मानक प्रदान करते ज्याच्या विरूद्ध वास्तविक कामगिरी मोजली जाते.
व्यवस्थापनाचे कार्य आहे ज्यामध्ये उद्दिष्टे निश्चित करणे आणि ती उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी कृतीचा मार्ग निश्चित करणे समाविष्ट आहे . नियोजनासाठी व्यवस्थापकांना त्यांच्या संस्थेला सामोरे जाणाऱ्या पर्यावरणीय परिस्थितीची जाणीव असणे आणि भविष्यातील परिस्थितीचा अंदाज घेणे आवश्यक आहे.
पूर्ण वाचा →
देशातील संसाधनांचा अभ्यास करणे. या संसाधनांचा प्रभावी आणि संतुलित वापर करण्यासाठी पंचवार्षिक योजना तयार करणे. प्राथमिक गरजा समजून घेणे, आणि योजनांसाठी संसाधने पुरविणे. योजना व्यवस्थित चालवण्यासाठी आवश्यक यंत्रसामग्री पुरविणे.
पूर्ण वाचा →
NA
पूर्ण वाचा →
उद्योगपती आणि अर्थशास्त्रज्ञ यांनी १९४४ मध्ये स्वतंत्रपणे तीन विकास योजना तयार केल्या. भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर, नियोजनाचे औपचारिक रूप अवलंबिले गेले आणि त्यादृष्टीने भारताच्या पंतप्रधानांच्या हाताखाली १५ मार्च, इ. स. १९५० नियोजन आयोगाची स्थापन करण्यात आली.
पूर्ण वाचा →
१९३८ मध्ये काँग्रेसने नेहरूंच्याच नेतृत्वाखाली राष्ट्रीय नियोजन समिती नेमली. १९३९ मध्येच दुसरे महायुद्ध सुरू झाल्यामुळे या समितीच्या कामात बराच व्यत्यय आला, तरीही १९४५ साली या समितीने भारतीय नियोजनाची तत्त्वे व कार्यक्रम सांगणारा अहवाल तयार केला.
पूर्ण वाचा →
1 जानेवारी 2015 रोजी, नियोजन आयोगाच्या जागी नव्याने स्थापन झालेल्या NITI आयोग (नॅशनल इन्स्टिट्यूशन फॉर ट्रान्सफॉर्मिंग इंडिया) ची स्थापना करण्याचा मंत्रिमंडळाचा ठराव मंजूर करण्यात आला.
पूर्ण वाचा →
नीतीचा उपाध्यक्ष हा आयोगाचा कार्यकारी प्रमुख असतो. आयोगामध्ये सरकारी आणि खाजगी संस्थांतील तज्ज्ञांची वेळोवेळी सदस्य म्हणून नेमणूक करण्याची व्यवस्था आयोगाद्वारे करण्यात येते. नीतीमध्ये 'टीम इंडिया हब' आणि 'इनोव्हेशन हब' अशी दोन नवीन केंद्रे स्थापन करण्यात आली आहेत. राजधानी दिल्ली येथे
पूर्ण वाचा →
नियोजन आयोग ही भारतातील पंचवार्षिक योजना तयार करणारी संस्था होती. नियोजन आयोगाची स्थापना 1950 मध्ये झाली. नियोजन आयोगाची स्थापना के.सी. नियोगी यांच्या अध्यक्षतेखाली सल्लागार नियोजन मंडळाच्या शिफारशीच्या आधारावर करण्यात आली.
पूर्ण वाचा →