शिवकाळात किती टक्के शेतसारा आकारण्यात येत असे?
हिंदवी स्वराज्याचा राज्यकारभार सहा खात्यांमध्ये विभागला गेलेला होता.त्यापैकी एक अर्थ व महसूल खाते होते.अष्टप्रधानांमधील मुजुमदार (अमात्य) हे पद महसूल खात्याशी संबंधित होते- रामचंद्रपंत निळकंठ हे महसूल मंत्री होते,तर सुरनीस (सचिव) हे पद अर्थखात्याशी
प्रांताचे नेतृत्व राष्ट्रपतींनी नियुक्त केलेले प्रांतीय मंत्री करतात. मंत्री हा प्रांताचा राजकीय प्रमुख असतो. प्रांताचा प्रशासकीय प्रमुख हा स्थायी सचिव असतो, ज्याची नियुक्तीही राष्ट्रपती करतात.
पूर्ण वाचा →
मुंबई इलाख्याचे पहिले गव्हर्नर कोण?
1818 मध्ये पेशवाईचा अस्त झाला आणि पेशवाईचा प्रदेश मुंबई इलाक्याचा भाग बनला. यानंतर माऊंट स्टुअर्ट एल्फिन्स्टनने मुंबई इलाख्याचा पहिला गव्हर्नर म्हणून सूत्रं हातात घेतली.
एल्फिन्स्टन मौंट स्ट्यूअर्ट
(६ ऑक्टोबर १७७९-२० नोव्हेंबर १८५९). ब्रिटिशांकित हिंदुस्थानातील मुंबई प्रांताचा गव्हर्नर.
जमीन अतिक्रमण कायदेशीररित्या कसे हाताळावे :
जमीन अतिक्रमण कायद्याच्या आदेश 39, नियम 1 आणि 2 विरुद्ध मालमत्ता मालक अतिक्रमण करणाऱ्यांविरुद्ध गुन्हा दाखल करू शकतो. यानंतर, अर्जाची तपासणी केली जाईल, त्यानंतर उत्तर दाखल करावे लागेल. प्रतिसादाच्या आधारे, न्यायालयाने अर्ज नाकारला/स्वीकारला.
जमीन अतिक्रमण म्हणजे
गावात ज्यांची स्वतःची जमीन असते त्यांना काय म्हणतात?
भूधारणा. जमिनीवर स्वत:चा मालकी हक्क असणे व तिच्याबाबतीत सर्व निर्णय घेण्याची सत्ता असणे म्हणजे जमीनधारणा होय. ती एक व्यवस्था किंवा पद्धती देखील आहे. वास्तविकत: जात, वर्ग, लिंगभाव, वंश, समूह इत्यादींनुसार जमीनधारणेचे नियम
तलाठी कार्यालय काय म्हणतात?
तलाठ्याच्या कार्यक्षेत्रास सज्जा किंवा साझा असे म्हणतात. सर्वसाधारणपणे १ ते ३ गावाच्या समूहास एक तलाठी असतो. सज्यातील सर्व गावांची गाव दप्तरे अद्ययावत ठेवण्याची जबाबदारी तलाठयावर असते.
तलाठी(हिन्दीत पटवारी) हा महाराष्ट्र जमीन महसूल व्यवस्थेतील एक कर्मचारी आहे. जमिनीसंबंधीची
जमीन महसूलाच्या पावत्या
दरवर्षी जमिनीचा महसूल भरल्यानंतर तलाठ्यांमार्फत दिली जाणारी पावती, हासुद्धा जमिनीच्या मालकी हक्काबाबत महत्तावाचा पुरावा ठरू शकतो. या पावत्या एका फाईलमध्ये सांभाळून ठेवल्यास वेळप्रसंगी त्याचा पुरावा म्हणून वापर करता येऊ शकतो.
महसूल अधिनियमाद्वारे राज्यातील अथवा देशातील जमिनीच्या महसुलाबाबत नियम ठरविलेले
प्राप्ती महसूल म्हणजे काय?
कर,प्राप्तीवरील : कोणत्याही उत्पन्नावरील कर म्हणजे प्राप्तिकर. हा विशिष्ट बाबींपासून निर्माण झालेल्या प्राप्तीवर व एकंदर प्राप्तीवर आकारतात. प्राप्तिकर हा प्रत्यक्ष कर आहे. कारण हा कर देणार्याला त्याचा भार विक्री-कराप्रमाणे दुसऱ्यावर टाकता येत नाही.
ब्रिटिश काळात रयतवारी व्यवस्थित किती टक्के जमीन होती?
रयतवारी वस्तीत शेतकऱ्यांच्या मालकीची व्यवस्था आणली नाही. रयतचे जमीन अधिकार नाकारले गेले, कारण जमीन महसूल खूप उच्च दराने निश्चित केला गेला. ज्यामुळे त्यांना कमीत कमी रक्कम मिळाली. उदा: मद्रास सरकारने उत्पादनाचा 45%
कायमधारा व्यवस्था भारतामध्ये कधी सुरू झाली?
लॉर्ड कॉर्नवॉलिस यांनी 1793 मध्ये कायमधारा पद्धत अधिनियमाद्वारे जमीनदारी व्यवस्था सुरू केली. बंगाल, बिहार, ओरिसा आणि वाराणसी या प्रांतात याची सुरुवात झाली. कायमधारा पद्धत म्हणूनही ती ओळखली जाते. जमीनदारांना जमिनीचे मालक म्हणून ओळखले जायचे