इतिहास म्हणजे काय इयत्ता सहावी?
भूतकाळात घडलेल्या घटना समजून घेण्याच्या शास्त्राला इतिहास म्हणतात.
पूर्ण वाचा →भूतकाळात घडलेल्या घटना समजून घेण्याच्या शास्त्राला इतिहास म्हणतात.
पूर्ण वाचा →भूतकाळात नेमके काय आणि कसे घडले, याचा शोध घेण्यासाठी या साधनांमधून मिळणाऱ्या पुराव्यांच्या खरेखोटेपणाची कसून तपासणी केली जाते. कसोटीला उतरलेल्या पुराव्यांच्या आधारे भूतकाळातील घटना क्रमवार जुळवून इतिहासाची मांडणी केली जाते. ही शास्त्रीय पद्धत होय.
पूर्ण वाचा →इतिहास हा विश्वसनीय पुराव्यांवर आधारित असतो या पुराव्यांना इतिहासाची साधने असे म्हणतात. साधनांचे भौतिक साधने, लिखित साधने आणि मौखिक साधने असे वर्गीकरण करता येते. त्याचप्रमाणे इतिहासात साधनांचे मुल्यमापन देखील केले जाते. ज्या ऐतिहासिक घटनेचा अभ्यास करायचा असतो तिच्याशी संबंधित अशा
पूर्ण वाचा →: लिखित साधने- म्हणजे लेखी स्वरूपात असलेले. लिखित साधने- म्हणजे लेखी स्वरूपात असलेले. उदाहरणार्थ: ताम्रपट, प्रवासवर्णने, शिलालेख, वैदिक साहित्य, पुराणग्रंथ.1
पूर्ण वाचा →NA
पूर्ण वाचा →20 व्या शतकाच्या सुरुवातीला फ्रान्समध्ये अॅनालेस प्रणाली आधुनिक इतिहासशास्त्रीय प्रणाली म्हणून उदयास आली.
पूर्ण वाचा →प्रणाली म्हणजे काय?
अनेक प्रकारच्या आज्ञावल्या एकत्रितपणे चालवणारा कार्यक्रम म्हणजे प्रणाली. जसे विनॲंप या एमपी३ प्रकारचे संगीत संचिका (फाईल्स) वाजवू शकणाऱ्या प्रणालीमध्ये अनेक प्रकारच्या संगणक आज्ञावल्या अंतर्भूत आहेत. व त्या सर्व एकत्रितपणे व सूत्रबद्ध रितीने एका प्रणाली अंतर्गत चालविल्या जातात.
इतिहास लेखन म्हणजे वेळोवेळी मिळालेल्या पुराव्यांचे संशोधन करून भूतकाळातील घटनांची मांडणी व्यवस्तिथरित्या करणे होय. प्राचीन काळात इतिहासलेखनाची परंपरा जगभर नव्हती. इतिहासकाराला वाचकांपर्यंत जे पोहोचवायचे आहे त्याप्रमाणे तो भूतकाळातील घटनांची निवड करीत असतो. उपलब्ध ऐतिहासिक माहितीचे संकलन करणे व विशलेषण करणे.
पूर्ण वाचा →इतिहास म्हणजे भूतकाळात घडलेल्या घटनांची क्रमब्ध व सूसंगत रितीने मांडणी होय.
पूर्ण वाचा →भारतीय इतिहास लेखनाला नवी दिशा देणाऱ्या दामोदर धर्मानंद कोसंबी यांचा आज (29 जून) स्मृतिदिन. भारतीय इतिहासलेखनात ज्या लोकांनी अभूतपूर्व कार्य केलं आहे, त्यांच्या यादीत दामोदर धर्मानंद कोसंबी यांचं नाव अग्रक्रमानं घ्यायलं हवं
पूर्ण वाचा →