नवीन प्रश्न

३ स्त्रीवादी इतिहास लेखन म्हणजे काय? open

स्रीवादी इतिहासलेखन म्हणजे स्रीयांच्या दृष्टिकोनातून केलेली इतिहासाची पुनर्रचना होय. इतिहासाच्या लेखनात पुरुषवादी दृष्टिकोनाचाच प्रभाव अधिक होता. म्हणून त्यावर पुनर्विचार करावा आणि त्यात स्त्रियांचा अंतर्भाव करावा, अशी भूमिका फ्रेंच विदुषी सीमा - द - बोव्हा हिने मांडली.

पूर्ण वाचा →

ऐतिहासिक साधनांचे मूल्यमापन करणे का आवश्यक आहे? open

ऐतिहासिक साधनाचे मूल्यमापन : इतिहासाचा अभ्यास करताना ही सर्व साधने वापरण्यापूर्वी काही गोष्टींची काळजी घ्यावी लागते. त्यातील खरेखोटेपणा, बनावटपणा इतिहासकारांना तपासावा लागतो. यातील खरी व खोटी साधने कोणती हे शोधावे लागते. केवळ जुना लिखित पुरावा आहे म्हणून त्यावर विश्वास ठेवता

पूर्ण वाचा →

इतिहास लेखनात लेखकाचे काय महत्त्वाचा असतो? open

इतिहास लिहिण्यात लेखकाचे खालील गुण महत्त्वपूर्ण आहेत: १) त्यांनी केवळ ऐकण्यावर अवलंबून राहू नये. २) त्यांनी अतिशयोक्ती केली पाहिजे किंवा जोर देण्यासाठी रूपकांचा वापर केला पाहिजे. ३) त्यांचे राजकीय हित, राहण्याची जागा इ.

पूर्ण वाचा →

२ कालगणना म्हणजे काय? open

कालगणना, ऐतिहासिक : कालाचे मापन करण्याच्या पद्धतीस कालगणना म्हणतात. हे एक शास्त्र असून इंग्रजीतील क्रॉनॉलॉजी व इरा या दोन शब्दांसाठी कालगणना ही संज्ञा मराठीत रूढ झालेली आहे. कालगणनेचा मूळ हेतू मुख्यतः घडत असलेल्या व घडलेल्या घटनांचा कालानुक्रम सांगणे असा असतो.

पूर्ण वाचा →

१ उत्क्रांती म्हणजे काय? open

उत्क्रांती म्हणजे निसर्गानुसार सजीवांमध्ये होणारे आणि खूपच हळूहळू अंगिकारले जाणारे बदल होय. पृथ्वीच्या उत्पत्तीपासून होत आलेले हे बदल सजीवांच्या उदयास अनुकूल होते. चार्लस डार्विन हे उत्क्रांती सिद्धांताचे जनक मानले जातात.

पूर्ण वाचा →

मध्ययुगात किल्ल्यांना महत्व का होते? open

(२) परकीय आक्रमणाच्या वेळी किल्ल्यांच्या आश्रयानेच प्रजेचे रक्षण करता येत असे. (३) किल्ल्यांवर अन्नधान्य, युद्धोपयोगी साहित्य आणि दारूगोळा यांचा साठा करता येत असे व आणीबाणीच्या काळात तो उपयोगी पडत असे. म्हणून मध्ययुगात किल्ल्यांना अतिशय महत्त्व असे.

पूर्ण वाचा →