प्रश्नांची यादी

डीएनए कुठे सापडतो? open

'डीएनए'चे पूर्ण रूप आहे डीऑक्सिरायबो न्यूक्लिक अॅसिड. डोळ्यांना न दिसणाऱ्या बॅक्टेरियापासून ते थेट वनस्पती, प्राणी आणि मनुष्यापर्यंतच्या सगळ्या सजीवांमध्ये असलेले जनुकीय घटक (जेनेटिक मटेरियल) ज्यापासून बनतात, ते रेणू म्हणजे डीएनए.

पूर्ण वाचा →

गुणसूत्र म्हणजे काय आणि त्याचे प्रकार? open

सजीवांच्या पेशींकेंद्रात असणारा व आनुवंशिक गुणधर्म वाहून नेणारा घटक म्हणजे "गुणसूत्रे" होय. पेशींच्या केंद्रात असणारी आम्ल व प्रथिने हे गुणसूत्रांचे मुख्य घटक आहेत. प्रत्येक गुणसूत्रांमध्ये दंडाकृती आकाराचे DNA असते. गुणसूत्रे ही प्राथमिक संकोचन व गुणसूत्रबिंदू यांनी बनलेली असतात.

पूर्ण वाचा →

जीनोमचा आकार एकूण जनुकांच्या संख्येच्या प्रमाणात आहे का? open

युकेरियोट्समध्ये (परंतु प्रोकेरिओट्स नाही), जीनोमचा आकार जीनोममध्ये उपस्थित असलेल्या जनुकांच्या संख्येच्या प्रमाणात नसतो , एक निरीक्षण जे नॉन-कोडिंग डीएनएच्या शोधापूर्वी पूर्णपणे प्रति-अंतर्ज्ञानी मानले गेले होते आणि जे "सी-व्हॅल्यू" म्हणून ओळखले जाऊ लागले. विरोधाभास" परिणामी.

पूर्ण वाचा →

जीनोमचा आकार जटिलतेशी का जुळत नाही? open

जीनोमचा आकार (Genome size) सजीवाच्या जटिलतेशी नेहमी जुळत नाही, याला जीवशास्त्रात “C-value paradox” म्हणतात. मुख्य कारणे: 1) नॉन-कोडिंग DNA जास्त असणे अनेक सजीवांमध्ये मोठा भाग प्रथिन तयार न करणारा DNA असतो. जटिलता वाढवणारी माहिती फक्त जनुकांमध्ये असते; उरलेला भाग आकार वाढवतो पण जटिलता नाही. 2) पुनरावृत्ती (Repetitive sequences) Transposons, satellite DNA इ. मोठ्या प्रमाणात असू शकतात. हे

पूर्ण वाचा →

एकसारख्या जुळ्या मुलांमध्ये किती गुणसूत्र असतात? open

एकसारख्या जुळ्या मुलांमध्ये (Identical twins) प्रत्येकी ४६ गुणसूत्रे असतात. स्पष्टीकरण: मानवाच्या प्रत्येक शरीरपेशीत २३ जोड्या = ४६ गुणसूत्रे असतात. एकसारखी जुळी मुले एका फलित अंडाणूपासून (zygote) तयार होतात. त्यामुळे त्यांची गुणसूत्रसंख्या समान (४६) आणि जनुकसंच जवळजवळ सारखाच असतो. महत्त्वाचा मुद्दा: दोघांमध्ये गुणसूत्रांची संख्या ४६-४६ असते. फरक फक्त लिंग गुणसूत्रांवर अवलंबून: XX (मुली) XY (मुले) निष्कर्ष: एकसारख्या जुळ्या मुलांमध्ये प्रत्येकी ४६

पूर्ण वाचा →

गुणसूत्रांचा संच म्हणजे काय? open

प्रत्येक कोशिकेत गुणसूत्रांचा एक संच, म्हणजे गुणसूत्रांच्या पूर्ण संख्येच्या निम्मी गुणसूत्रे असतात. दोन युग्मकांचा संयोग झाल्यावर द्विगुणित गुणसूत्रसंख्या मूळपदावर येते. प्रत्येक पिढीत द्विगुणित व्यक्ती एकगुणित युग्मके उत्पन्न करतात आणि त्यांच्या संयोगाने एक नवी द्विगुणित पिढी उत्पन्न होते.

पूर्ण वाचा →

अनुवांशिक चाचणी आणि जीनोमिक चाचणीमध्ये काय फरक आहे? open

तर टेक अवे संदेश असा आहे: निरोगी पेशींमध्ये अनुवांशिक उत्परिवर्तन शोधण्यासाठी अनुवांशिक चाचणी वापरली जाते आणि अस्वास्थ्यकर पेशींमधील अनुवांशिक उत्परिवर्तन पाहण्यासाठी जीनोमिक अनुक्रम वापरला जातो . इंटरमाउंटन हेल्थकेअर प्रिसिजन जीनोमिक्स सर्व प्रकारच्या अनुवांशिक उत्परिवर्तनांची चाचणी करून कर्करोगावरील उपचार वैयक्तिकृत करते.

पूर्ण वाचा →

जीवशास्त्रात जीनोम म्हणजे काय? open

सजीवाच्या सर्व गुणसूत्रांवरील सर्व जनुकांचा डिऑक्सिरायबोन्यूक्लिक ऍसिड (डीएनए) संरचना, त्यांचे स्थान, क्रम, कार्य, प्रकार, जाळे, विकृती यांची इत्थंभूत माहिती देणारा आराखडा म्हणजे जीनोम होय. यास सजीवाची 'जनुकीय कुंडली' असेही म्हंटले जाते.

पूर्ण वाचा →