संशोधन उपक्रमामध्ये, प्राथमिक स्रोत ऐतिहासिक दस्तऐवज, साहित्यिक ग्रंथ, कलात्मक कामे, प्रयोग, सर्वेक्षण आणि मुलाखती यासारख्या स्रोतांकडून प्रथम गोळा केलेल्या माहितीचा संदर्भ देते. प्राथमिक डेटा देखील म्हणतात.
प्राथमिक स्त्रोतांचे वैशिष्टये
" प्राथमिक स्त्रोतांचे मुख्य वैशिष्ट्ये खालील प्रमाणे आहेत: (1) अनुभव, प्रसंग किंवा वेळ दरम्यान उपस्थित रहाणे आणि (2)
राष्ट्रीय शिक्षक शिक्षण परिषद ही भारतातील शिक्षक प्रशिक्षण संस्थांना मान्यता देणे, काढून घेणे, शिक्षक प्रशिक्षणासाठी निश्चित प्रमाणके घालून देणे, अध्ययन साहित्याची निर्मिती करणे, शिक्षक प्रशिक्षणाचा अभ्यासक्रम व पद्धत यांच्या विकसासंबंधी मार्गदर्शन करण्याच्या उद्देशाने स्थापन केलेली अग्रगण्य संस्था आहे. हिची स्थापना राष्ट्रीय शिक्षक शिक्षण परिषद कायदा, १९९३तहत झालेली आहे.
पूर्ण वाचा →
शिक्षणाशी संबंधित अशा घटनांची हाताळणी व पूर्वकथन करणे आणि वर्तमानस्थितीशी संबंधित सामान्य तत्त्वे किंवा नियम शोधून काढणे, हा शैक्षणिक संशोधनाचा हेतू असतो. डिक्शनरी ऑफ एज्युकेशन (१९७३) या कोशातील व्याख्या अशी : ' शैक्षणिक क्षेत्रात किंवा शैक्षणिक समस्यांशी निगडित अभ्यास व अन्वेषण यास शैक्षणिक संशोधन असे म्हणतात '
शैक्षणिक संशोधन : ज्ञानविज्ञानाच्या
संशोधन म्हणजे ज्ञानाची पातळी वाढवण्यासाठी एखाद्या विषयाचा पद्धतशीरपणे केलेला अभ्यास होय. यामध्ये सत्याची तपासणी, आधी सापडलेल्या तत्त्वांची पुष्टी, नवीन विषयाचा अभ्यास आदी प्रकार असतात.
प्रकार
शास्त्रीय संशोधन
कृषी संशोधन
मानवविज्ञान संशोधन
इतिहास संशोधन
कला संशोधन
आध्यात्मिक संशोधन
हे संशोधन सर्वच माणसाला गरजेचे आहे संशोधन करा
संशोधनातील टप्पे
संशोधन पद्धती या पुस्तकाचे लेखक कोण आहेत?
संशोधन पद्धती,प्रक्रिया,अंतरंग, लेखक, डॉ. दु. का संत
संशोधन: संशोधन म्हणजे एखाद्या समस्येचे निराकरण शोधण्यासाठी पद्धतशीर तपास. संशोधन नेहमी नवीन ज्ञान शोधण्याचा किंवा विद्यमान ज्ञानात काहीतरी नवीन जोडण्याचा प्रयत्न करते
पूर्ण वाचा →
सामाजिक संशोधन पद्धती या पुस्तकाचे लेखक कोण?
सामाजिक जीवनात मानवांच्या वागणुकीची चौकशी करण्यासाठी सामाजिक संशोधनाचा वापर केला जातो. नुकताच सामाजिक विज्ञान संशोधनाच्या पद्धती विकसित करण्यात आल्या. वर नमूद केल्यानुसार, सामाजिक संशोधन एकतर गुणात्मक किंवा परिमाणवाचक किंवा दोन्ही आहे. सहभागी दृष्टिकोन, संशोधन सहभाग, इत्यादींमध्ये गुणात्मक दृष्टिकोन पाहिले जाऊ शकतो. ही पद्धत
आर्थिक समतोल अर्थाला राज्य किंवा स्थिती असे संबोधले जाऊ शकते ज्यामध्ये संबंधित आर्थिक शक्तीअर्थव्यवस्था संतुलित राहण्याची प्रवृत्ती. दिलेल्या प्रभावामध्ये, कोणत्याही बाह्य प्रभावाच्या अनुपस्थितीत आर्थिक घटक संबंधित समतोल मूल्यांपासून अपरिवर्तित राहतात. आर्थिक समतोल याला 'म्हणूनही ओळखले जाते.
आर्थिक विकासाची मुख्य वैशिष्ट्ये
१. गुणात्मक स्वरूपाची संकल्पना.
२. क्षेत्रीय परिवर्तन
३. संरचनात्मक परिवर्तन४, लोकांचा सहभाग
५. आर्थिक आणि
ॲडम स्मिथ यांना 'आधुनिक अर्थशास्त्राचे जनक' असे संबोधले जाते. त्यांनी 'राष्ट्राची संपत्ती' हा ग्रंथ १७७६ मध्ये लिहिला. त्या ग्रंथाला अर्थशास्त्राचे बायबल समजले जाते.
अर्थशास्त्र एक सामाजिक शास्त्र असून ते 'सेवा व उत्पादनांच्या' निर्मिती, वितरण आणि वापर या विषयाची माहिती देते. इंग्रजीत अर्थशास्त्राला 'इकॉनॉमिक्स' (Economics) म्हणतात. Economics हा शब्द ग्रीक शब्द (Oikonomia)
अर्थशास्त्र, कौटिलीय : कौटिल्याने रचलेला इ.स.पू. चौथ्या शतकातील संस्कृत ग्रंथ. कौटिल्याचीच चाणक्य, विष्णुगुप्त इ. नावे आहेत असे म्हणतात. सम्राट चंद्रगुप्त मौर्याचा (इ.स.पू. ३२२–२९८) चाणक्य हा गुरू व महामंत्री होता व तोच कौटिल्य होय, असे बऱ्याच विद्वानांचे मत आहे. कौटिल्य या राजनीतिज्ञाचे विचार व सिद्धांत सांगणारा अर्थशास्त्र हा ग्रंथ आहे हे
पूर्ण वाचा →