कॅटेगरी: सामाजिक

समाज सदस्यांच्या वर्तन क्रियांचे नियंत्रण करणाया साधनांच्या व्यवस्थेला काय संबोधिले जाते? locked

सामाजिकनियंत्रण(सोशल कंट्रोल). समाजावर प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष अंकुश ठेवणारी व्यवस्था. सामाजिक नियंत्रण या संकल्पनेचा अभ्यास हा समाजशास्त्र या संज्ञेच्या उगमापासूनच त्याचा एक अविभाज्य भाग बनला आहे. समाज सामाजिक नियंत्रणाची व्यवस्था प्रस्थापित करतो.

समाजशास्त्रज्ञ बॉटमोर यांनी ‘सामाजिक नियंत्रण’ या संकल्पनेची व्याख्या अचूक दिली आहे. ‘जी मूल्ये आणि नियमने यांच्या योगाने व्यक्तिव्यक्तींमधील आणि समूहांमधील

पूर्ण वाचा →

सामाजिक सुरक्षितता म्हणजे काय? locked

सामाजिक सुरक्षा ( सोशल सिक्युरिटी ) :

व्यक्ती आणि तिचे कुटुंब यांच्या कल्याणार्थ आर्थिक सुरक्षितता देणारी व्यवहार्य तत्त्वप्रणाली. सामाजिक सुरक्षिततेची उपाययोजना मानवी समाजाच्या सुरूवातीपासून मानवाने या ना त्या स्वरूपात केलेली होती. माणसाच्या आयुष्यात काही अकल्पित दुर्घटना घडत असतातत्यांतून आर्थिक असुरक्षितता वाढतेत्या संकटांना तोंड देणे कठीण जाते. फार पूर्वी व्यक्ती व त्याचे

पूर्ण वाचा →

शहरी समाज म्हणजे काय? locked

नागरी समाज : नगरे किंवा उपनगरे यांत रहात असलेला समाज हा नागरी समाज होय. समाजातील बहुसंख्य लोक उपजीविकेसाठी बिगरशेती अगर बिगरप्राथमिक व्यवसायांवर अवलंबून असणे, समाजाची लोकसंख्या मोठी असणे आणि लोकवस्तीची दाटी अधिक असणे, ही तिन्ही वैशिष्ट्ये एकत्रित असल्यास त्याला नागरी समाज म्हणता येईल.

शहरी समाजातील लोक शेतीशिवाय इतर अनेक व्यवसायात गुंतलेले

पूर्ण वाचा →

समाजाची सेवा करणारा कोण? open

समाजसेवक समाजातील मागासलेल्या लोकांसाठी आणि गोर गरीबांच्या हक्कासाठी व त्यांच्यावर होणाऱ्या अन्यायाविरुद्ध लढतो. तो समाजाच्या हितासाठी आणि लोकांच्या कल्याणासाठी काम करत असतो.

पूर्ण वाचा →

समाजशास्त्रीय समीक्षा पद्धतीचे सिद्धांत करणारा पहिला समीक्षक कोण? locked

समाजशास्त्रीय समीक्षा पद्धतीचे सिद्धांत करणारा पहिला समीक्षक कोण?

समाजशास्त्रीय समीक्षा
फ्रेंच समीक्षक,इतिहासकार आणि तत्त्वज्ञ इपॉलिस आदॉल्फ तॅन (१८२८–९३)ह्याने साहित्यकृतीची चिकित्सा करण्यासाठी वंश, परिस्थिती आणि क्षणहे तीन घटक अभ्यासिले पाहिजेत, असा विचार मांडला.

समाजशास्त्रीय समीक्षा

साहित्यिक ज्यासमाजात जन्मालाआलेला असतो, त्याचे संस्कार त्याच्यावर सातत्याने होत असतात. त्यामुळेसाहित्यिक आणि त्याचा समाज ह्यांच्यातील संबंध दुर्लक्षून चालत नाहीत.ह्या

पूर्ण वाचा →

सामाजिक भाषाविज्ञान या ग्रंथाचे लेखक कोण? open

हार्वर्ड आणि कोलंबिया युनिव्हर्सिटीचे पदवीधर विल्यम लॅबोव्ह हे सहसा समाजभाषाशास्त्राच्या अभ्यासाचे संस्थापक म्हणून ओळखले जातात. ते भाषांमधील भिन्नता आणि बदलांच्या परिमाणात्मक विश्लेषणावर लक्ष केंद्रित करतात, ज्यामुळे समाजभाषाशास्त्र एक वैज्ञानिक विषय बनते.

पूर्ण वाचा →

साहित्यविचार आणि समाज चिंतन या ग्रंथाचे लेखक कोण? open


साहित्य आणि समाज हा कायमच अभ्यासकांच्या चिंतनाचा=अभ्यासाचा विषय राहिला असला तरी त्यावर ग्रंथ उपलब्ध नाहीत. ही जाणीव या ग्रंथाने भरून येत आहे. सहभागी लेखक भालचंद्र नेमाडे, प्रा.

पूर्ण वाचा →