नैसर्गिक न्यायामध्ये 4 अधिकार आहेत: उपस्थित राहणे आणि सुनावणी घेणे; निवडीच्या सल्ल्याने प्रतिनिधित्व करणे; आपली बाजू मांडण्याची पूर्ण संधी; एक निष्पक्ष न्यायाधिकरण .
पूर्ण वाचा →
नैसर्गिक कायदा (लॅटिन: ius naturale, lex naturalis) ही कायद्याची एक प्रणाली आहे जी मानवी स्वभावाच्या जवळून निरीक्षणावर आधारित आहे आणि मानवी स्वभावाच्या अंतर्गत असलेल्या मूल्यांवर आधारित आहे जी सकारात्मक कायद्यापासून स्वतंत्रपणे काढली जाऊ शकते आणि लागू केली जाऊ शकते
पूर्ण वाचा →
सामाजिक न्याय दोन प्रकारचे असतात : पहिला, औपचारिक न्याय, जो न्यायसंस्था–कायद्यांमधील तरतुदींनुसार दोषी व्यक्तींना शिक्षा देऊन कार्यवाहीत येतो. अशा सामाजिक न्यायाचे स्वरूप कायदेशीर आणि गुन्हेगारीशास्त्राशी निगडित असते. अशा न्यायाचे स्वरूप 'देवाने दिलेली शिक्षा' असेही मानले जाते.
पूर्ण वाचा →
समता-१ : सर्व मानव जन्मत: समान आहेत त्यांना समान संधी व अधिकार मिळाला पाहिजे ह्याची दयोतक एक संज्ञा-संकल्पना. सर्व मानवी नागरी हक्कांना प्राथमिक न्याय देणारे एक सामान्य तत्त्व आहे.
पूर्ण वाचा →
भारतातील नैसर्गिक न्यायाची तत्त्वे म्हणजे प्रशासकीय कायद्याच्या अधिकारात नैसर्गिक न्यायाची न्यायालयीन, अर्ध-न्यायिक तत्त्वे ज्यांवर काम करताना आदेश काढू शकतात अशा मनमानी धोरणाविरुद्ध व्यक्तीच्या हक्कांचे किमान संरक्षण म्हणून न्यायालयांनी केलेले ते नियम आहेत.
पूर्ण वाचा →
नैसर्गिक न्याय ही सामान्य कायद्याची संकल्पना आहे ज्याचे मूळ 'Jus Natural' मध्ये आहे ज्याचा अर्थ निसर्गाचा नियम आहे
पूर्ण वाचा →
नैसर्गिक अधिकार म्हणजे माणसाला जन्मतः व निसर्गसिद्ध असे लाभलेले अधिकार होत. ही संकल्पना प्रथम जॉन लॉकने मांडली. इंग्लंडमध्ये स्ट्यूअर्ट राजांच्या राजवटीने अमर्यादित राज्यसत्तेचे दुष्परिणाम व धोके दाखवून दिले. हॉब्जच्या सिद्धांतात अमर्यादित राजसत्तेला मान्यता होती.
पूर्ण वाचा →
एक तात्विक सिद्धांत जो असे सांगतो की मानवाला काही हक्क, नैतिक मूल्ये आणि जबाबदाऱ्या आहेत ज्या मानवी स्वभावात अंतर्भूत आहेत . CFI टीमने लिहिलेले. 14 मार्च 2023 रोजी अपडेट केले.
पूर्ण वाचा →
अव्यवहार्यतेच्या बाबतीत अपवाद
नैसर्गिक न्यायाच्या नियमातील हा एक सोपा अपवाद आहे. नैसर्गिक न्याय तेव्हाच लागू होऊ शकतो जेव्हा तो लागू करणे निसर्गात व्यावहारिक असेल. परंतु नैसर्गिक न्यायाला वगळले जाऊ शकते जेव्हा त्यात व्यावहारिकता नसते .
भारतातील सर्व नागरिकांना सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय न्याय मिळाला पाहिजे . प्रस्तावना विचार, अभिव्यक्ती, विश्वास, श्रद्धा आणि उपासना स्वातंत्र्य प्रदान करते. समानता म्हणजे समान संधी आणि स्थितीची समानता.
पूर्ण वाचा →