नवीन प्रश्न

अध्यापनात शिकण्याची उद्दिष्टे काय आहेत? open

कलांच्या अध्यापनात सौंदर्यप्रतीती व्हावी न सौंदर्यनिर्माणशक्ती विकसित व्हावी हा हेतू असतो. यासाठी निरीक्षण, तुलना, समालोचन, अनुकरण इ. प्रतिक्रियांचा उपयोग करावा लागतो. सर्व शालेय विषयांच्या अध्यापनात ज्ञानग्रहण हे उद्दिष्ट असल्यामुळे ज्ञानदानासाठी कथनाचा व ज्ञान पक्के करण्यासाठी परिपाठांचा अवलंब करावा लागतो.

पूर्ण वाचा →

भारतात किती हरितक्रांती झाल्या? open

इ. स. १९६० च्या दशकात शेतकी संशोधन, विकास, तंत्रज्ञानाच्या मदतीने भारतात कृषिउत्पादन वाढले. हा काळ भारतातील हरितक्रांती म्हणून ओळखला जातो.

पूर्ण वाचा →

हरित क्रांती म्हणजे काय? open

हरित क्रांती म्हणजे काय - हरितक्रांती म्हणजे बियाणे, कीटकनाशके आणि उत्तम व्यवस्थापन तंत्रांचा वापर करून पिकांच्या उत्पादनात वाढ करणे. हरित क्रांती हा 1960 च्या दशकात नॉर्मन बोरलॉग यांनी सुरू केलेला एक प्रयत्न होता. त्यांना जगात 'हरितक्रांतीचे जनक' म्हणून ओळखले जाते

पूर्ण वाचा →

१८ व्या शतकात भारतातील शेतीची स्थिती काय होती? open

18 व्या शतकात भारतीय शेती तांत्रिकदृष्ट्या मागासलेली आणि स्तब्ध होती. उत्पादनाचे तंत्र शतकानुशतके स्थिर राहिले. शेतकऱ्यांनी खूप कष्ट करून तांत्रिक मागासलेपणा भरून काढण्याचा प्रयत्न केला.

पूर्ण वाचा →

ब्रिटिश राजवटीचा भारतीय शेतीवर काय परिणाम झाला? open

ब्रिटिशांची राजवट सुरू झाल्यापासून करांच्या नियमांमध्ये आणि करवसूली पद्धतीमध्ये भारतात मोठे बदल झाले. याचा सर्वात जास्त परिणाम भारतातील शेतकऱ्यांवर झाला. ब्रिटिशांच्या काळातील करांच्या काहीशा जाचक नियमांमुळे भारतातील शेतकऱ्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणात दारिद्र्य वाढीस लागले.

पूर्ण वाचा →

स्वातंत्र्याच्या वेळी शेतीची वैशिष्ट्ये काय होती? open

स्वातंत्र्याच्या वेळी कृषी क्षेत्रात जुन्या आणि कालबाह्य पद्धतींचा वापर केला जात होता. खते व इतर यंत्रांचा पुरेसा वापर होत नव्हता. शेती ही जास्त प्रमाणात पावसावर अवलंबून होती . चांगल्या पावसामुळे चांगले उत्पादन होते, तर कमी पावसामुळे खराब उत्पादन होते.

पूर्ण वाचा →

स्वातंत्र्यानंतर शेती कशी होती? open

1947 च्या सुमारास भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यावर कृषी उत्पादन अत्यंत निकृष्ट होते . कृषी उर्जा आणि आदिम साधने आणि यंत्रसामग्रीचे थेट स्त्रोत वापरून कृषी उत्पादन हे मुख्यतः पावसावर आधारित आणि निर्वाहावर आधारित होते.

पूर्ण वाचा →