शहरी समाजात, समाजातील भावनांचा अभाव आहे. निश्चितपणे, आम्ही असे म्हणू शकतो की लोक त्यांच्या स्वत: च्या वैयक्तिक कार्यात इतके व्यस्त आहेत की त्यांना इतरांबद्दल विचार करण्याची वेळ नसते. शहर प्राथमिक गट असू शकत नाही. जिथे आपण सहसा पाहतो की शहरातील
पूर्ण वाचा →
शहरी समुदाय :
शहरी समुदाय, शहरी समुदाय, शहरी क्षेत्र आणि शहर हे समानार्थी शब्द आहेत, कोणतीही वैश्विक व्याख्या मांडणे अवघड काम आहे. वेगवेगळ्या देशांमध्ये शहरी क्षेत्राचे वेगवेगळे अर्थ आहेत. उदाहरणार्थ, ग्रीनलँडमधील 300 रहिवासी, अर्जेंटिनामधील 1,000, भारतातील 5,000, इटली आणि स्पेनमधील 10,000,
निश्चित भूप्रदेशावर वास्तव्य करणाऱ्या समाजाला काय म्हणतात?
एकाच गावाखाली येणाऱ्या अशा वस्त्यांना महाराष्ट्रात वाड्या किंवा पाडे म्हणतात.
खेड्यातील लोकांची घरे एकमेकांच्या अगदी निकट आहेत, की एकमेकांपासून अलग किंवा लांब आहेत, यांवरून हे स्वरूप ठरते. जगात दोन्ही प्रकारची गावे आढळतात. भोवताली
समाज म्हणजे काय?
समाज म्हणजे लोकांचा एक समूह आहे जो इतर गटांशी त्यांच्या आतील लोकांपेक्षा कमी संवाद साधतो. समाजातून येणाऱ्या लोकांमध्ये एकमेकांबद्दल आपुलकी आणि सहानुभूती असते. जगातील सर्व समाज वेगवेगळे विधी पाळतात, आपली वेगळी ओळख निर्माण करतात. समाज हा एक मोठा
ग्रामीण समाज म्हणजे काय?
कुटुंब आणि सगेसोयरे यांचा गट हा या दृष्टीने अतिमहत्त्वाचा ठरतो. परंतु समुदाय हाच एक मोठा गट असतो. कारण त्याच्या मागे वर उल्लेखिलेली सर्वच कारणे असतात. ग्रामीण समुदाय हा या दृष्टीने एक मोठा परंतु नागरी समाजाच्या तुलनेने
नागरीकरण : शहरात वा नागरी क्षेत्रात लोकवस्ती संकेंद्रित होण्याची प्रक्रिया. २०,००० अथवा अधिक लोकसंख्या असणाऱ्या वस्तीस 'नागरी' (अर्बन) म्हणावे, अशी संयुक्त राष्ट्रांची सर्व राष्ट्रांना शिफारस आहे परंतु जनगणना करणारी सर्वंच राष्ट्रे ही शिफारस अंमलात आणतातच असे दिसत नाही.
१९७१ मध्ये भारतात
राष्ट्रीय लोकसंख्या धोरण २०००: प्रमुख उदिष्ट्ये
करुणाकरण समितीच्या अहवालानुसार पर्यावरण रक्षण, लोकसंख्या वाढ आणि विकास हे विषय केंद्रस्थानी ठेवून १९९३ मध्ये डॉ. एम. एस. स्वामीनाथन यांच्या अध्यक्षतेखाली एक विशेष अभ्यासगट नेमला आहे. या गटाने आपला अहवाल १९९४ मध्ये सादर केला.
मुलीच्या लग्नाचे वय किती आहे?
केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत मुलीच्या लग्नाचे वय १८ वर्षांवरून २१ वर्षे करण्याचा निर्णय झाला.
लोकसंख्या वाढीचे कारणे खालीलप्रमाणे आहेत :
१) जन्म-मृत्युदर :- आपल्या देशात मृत्युदरात घट झालेली आढळून येते. परंतु जन्मदर मात्र त्या मानाने घटलेली नाही. आपल्या देशाचा १००० लोकांमध्ये जन्मदर २७.५ आहे व मृत्युदर ०.५ आहे. त्यामुळे लोकसंख्येत वाढ होते.
२) अज्ञान, अंधश्रद्धा, रूढी,
नागरी समाज : नगरे किंवा उपनगरे यांत रहात असलेला समाज हा नागरी समाज होय. समाजातील बहुसंख्य लोक उपजीविकेसाठी बिगरशेती अगर बिगरप्राथमिक व्यवसायांवर अवलंबून असणे, समाजाची लोकसंख्या मोठी असणे आणि लोकवस्तीची दाटी अधिक असणे, ही तिन्ही वैशिष्ट्ये एकत्रित असल्यास त्याला नागरी
पूर्ण वाचा →