आर्य चाणक्य यांनी इसवी सनापूर्वीच्या तिसऱ्या शतकात अर्थशास्त्रावर आधारित 'अर्थशास्त्र' हा ग्रंथ लिहिला. या ग्रंथात राजकारण, तत्त्वज्ञान व अर्थशास्त्राचे अनेक महत्त्वाचे नियम सांगितले आहेत. ॲडम स्मिथ यांना 'आधुनिक अर्थशास्त्राचे जनक' असे संबोधले जाते. त्यांनी 'राष्ट्राची संपत्ती' हा ग्रंथ १७७६ मध्ये
पूर्ण वाचा →
राष्ट्रीय उत्पन्न म्हणजे विशिष्ट कालावधीत अर्थव्यवस्थेत उत्पादित केलेल्या व दुहेरी मोजणी टाळून मोजलेल्या वस्तू व सेवांचे मूल्य होय. देशाच्या सीमेच्या आत उत्पादित केलेल्या वस्तू, सेवा आणि कमवलेले उत्पन्न GDP मध्ये मोजले जाते.
पूर्ण वाचा →
वक्रवरील कोणताही बिंदू (पूर्ण रोजगार) आउटपुट संयोजन दर्शवितो जे विद्यमान संसाधने आणि तंत्रज्ञानासह जास्तीत जास्त तयार केले जाऊ शकते . संसाधने आणि तंत्रज्ञान स्थिर राहिल्यास आउटपुट वाढू शकत नाही.
पूर्ण वाचा →
संशोधन अहवाल लेखन म्हणजे संशोधन कार्य पूर्ण केल्याची पावती आहे. या अहवालाचा उपयोग समान परिस्थितीत संशोधन करणा-यांना होऊ शकतो. या संशोधनातून प्राप्त झालेली फलिते, त्यांचे निष्कर्ष व केलेल्या शिफारशी इतरांना कळाव्यात व त्यांचा त्यांनी लाभ घ्यावा.
पूर्ण वाचा →
सत्ता, अधिकार आणि स्थानाचा गैरवापर करणे हा भ्रष्टाचाराचा व्यापक अर्थ आहे. त्याचबरोबर लाच घेणे व देणे, वशिलेबाजी, काळा बाजार करणे, प्रमाणापेक्षा जास्त नफा कमावणे आदींचाही भ्रष्टाचारात समावेश होतो. सत्ता, अधिकार आणि स्थानाचा गैरवापर करणे हा भ्रष्टाचाराचा व्यापक अर्थ आहे.
पूर्ण वाचा →
वस्तूच्या किंमतीत होणारी वाढ म्हणजे काय?
एखाद्या विशिष्ट कालावधीत वस्तू व सेवांच्या किंमत पातळीवर होणारी अनियंत्रित वाढ म्हणजे चलनवाढ होय. चलनवाढीमुळे वस्तू आणि सेवांच्या किमती वाढतात,म्हणून 'चलनवाढ' किंवा 'महागाई ' हे शब्द एकमेकांना आलटून पालटून त्या त्या परिस्थिती अनुसार वापरले
पुरवठ्याची किंमत लवचिकता :
वस्तू किंवा सेवांच्या मागणीतील चढउतारबाजार पुरवठ्याच्या किंमत लवचिकतेद्वारे किंमत मोजली जाते. जेव्हा चांगल्या वस्तूंची किंमत वाढते तेव्हा त्या चांगल्या वस्तूंचा पुरवठा मूलभूत आर्थिक सिद्धांतानुसार वाढतो. वस्तू/सेवांच्या किंमतीत घट झाल्याने पुरवठा देखील कमी होतो.
पुरवठ्याच्या मागणीची लवचिकता लवचिकता
व्यावसायिक विकास ही एक आजीवन चालणारी प्रक्रिया असून व्यावसायिक कार्यक्षमता विकसित करण्यासाठी तो एक मूलभूत घटक आहे. काळानुसार प्रत्येक व्यावसायिक अथवा सरकारी नोकर हा आपापला व्यवसाय वृद्धिंगत करण्यासाठी स्वत:ला अद्ययावत ठेवत असतो, तसेच आपल्या प्रगतीसाठी कौशल्य विकसित करीत असतो.
पूर्ण वाचा →
अर्थशास्त्र हे राज्यशास्त्रावरील भारतीय संस्कृत पुस्तक आहे, जे प्रसिद्ध तत्ववेत्ता चाणक्य यांनी लिहिले आहे. कौटिल्य म्हणूनही ओळखले जाते.
मागणीचे प्रामुख्याने पुढील प्रकार पडतात.
1 ) प्रत्यक्ष मागणी :-
प्रत्यक्ष गरजा पूर्ण करण्यासाठी ग्राहक ज्या वस्तूंची मागणी करतो अशा वस्तूंची मागणी प्रत्यक्ष मागणी समजली जाते.
उदा. आपण आपल्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी अन्न , वस्त्र, निवारा, शिक्षण ,औषधे, प्रवास, पेन ,वही ,पुस्तक,