जिल्हाधिकारी हा नगरपालिकेचा अध्यक्ष असे.
कामकाजविषयक नियम प्रत्येक नगरपालिकेने बनवायचे आणि गव्हर्नरांनी मंजूर केल्यानंतर अंमलात आणायचे, अशी प्रथा होती. घरपट्टी व जकात हे कर बसविण्याचा नगरपालिकेला अधिकार होता आणि रस्ते, सफाई, पाणी पुरवठा वगैरे कामे आवश्यक मानली होती. सोलापूर नगरपालिकेचे १८५२-५३
नगराध्यक्षाचा कालावधी 2.5 वर्षाचा असतो.
प्रत्येक नगरपालिकेसाठी एक अध्यक्ष व एक उपाध्यक्ष असेल. अध्यक्षाची निवड प्रत्यक्ष मतदारांकडून केली जाईल आणि अध्यक्ष निवडून आलेल्या सभासदांपैकी एकाची उपाध्यक्ष म्हणून सात दिवसांच्या आत नेमणूक करील. अध्यक्षाची इच्छा असेल, तोवर उपाध्यक्ष आपल्या पदावर राहू शकेल.
अध्यक्षाची
महाराष्ट्रात जिल्हा परिषदेची स्थापना १ मे, इ.स. १९६२ रोजी करण्यात आली आहे.
राज्यात सध्या ३६ जिल्हे असून ३४ जिल्हा परिषदा आहेत.परिषद ही पंचायतराजमधील महत्त्वाची संस्था असून त्यातील शिखर संस्था म्हणून ओळखली जाते. नाईक समितीच्या शिफारशिनुसार महाराष्ट्र जिल्हा परिषद व पंचायत
सचिव विभाग
मुख्यसभा, स्थायी समिती, विधी समिती, शहर सुधारणा समिती,महिला बाल कल्याण समिती, नाव समिती, क्रीडा समिती व इतर समिती कार्यपत्रिका,ठराव व इतिवृत्त तयार करणे
मा.महापौर, मा.उपमहापौर, मा.अध्यक्ष,स्थायी समिती, मा.अध्यक्ष,शहर सुधारणा समिती, मा.अध्यक्ष,महिला बाल
महानगरपालिका आयुक्ताची नेमणूक राज्यसरकार तीन वर्षासाठी करते.
महानगरपालिकेच्या निवडणुका दर पाच वर्षानी होतात.
महानगरपालिकेच्या निवडून आलेल्या सदस्यापैकी एक महापौर तर एक उपमहापौर निवडला जातो.
महापौराचा कालावधी 2.5 वर्षाचा असतो.
महानगर पालिकेतील निवडून आलेल्या सदस्यांना ‘नगरसेवक’ म्हणतात.
महापौरास शहरातील प्रथम नागरिक असे संबोधतात.
महानगरपालिकेचा प्रशासकीय प्रमुख महानगरपालिका
मुंबई महानगरपालिका कायदा १८८८ साली करण्यात आला. १८८८ साली स्थापन झालेली मुंबई महानगरपालिका (Bombay Municipal Corporation) ही महाराष्ट्रातील पहिली महानगरपालिका होय. स्वातंत्र्योत्तर काळात १९४७ साली केवळ मद्रास, कलकत्ता आणि मुंबई ह्या शहरांसाठीच महानगरपालिका होत्या. [२] नागरी लोकसंख्येच्या आधारे महानगरपालिकांची चार
पूर्ण वाचा →
3 लाख किंवा त्यापेक्षा जास्त लोकसंख्या असलेल्या शहरी भागात महानगरपालिका अस्तित्वात येऊ शकते.
महानगरपालिकेच्या निवडणुका दर पाच वर्षानी होतात. महानगरपालिकेच्या निवडून आलेल्या सदस्यापैकी एक महापौर
तर एक उपमहापौर निवडला जातो.
महापौराचा कालावधी 2.5 वर्षाचा असतो.
महानगर पालिकेतील निवडून आलेल्या सदस्यांना
राज्यातील अन्य महापालिका, नगरपालिकांच्या पाठोपाठ मुंबई महापालिकेतील नगरसेवकांची संख्यादेखील वाढविण्याचा निर्णय बुधवारी राज्य मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत घेण्यात आला. मुंबईत आणखी नऊ वॉर्ड तयार करण्याचा निर्णय झाल्यामुळे मुंबई महापालिकेतील नगरसेवकांची संख्या २२७वरून २३६ इतकी होणार आहे.
फेब्रुवारी २०२२ची मुंबई महापालिकेची सार्वत्रिक निवडणूक
मुंबई महानगर क्षेत्र (MMR) मुंबई महानगर आणि त्याच्या उपनगरांनी मिळून बनलेले आहे. याची उपनगरे गेल्या २० वर्षांत विकसित झालेली आहेत. येथे ९ महानगरपालिका तर ९ नगरपरिषदा आहेत. या पूर्ण क्षेत्रातील योजना, विकास, वाहतूक व कारभार हा मुंबई महानगर प्रदेश विकास
पूर्ण वाचा →
स्थायी समिती 27 सदस्यांची बनलेली असते.(कलम 42).
सार्वत्रिक निवडणुकीनंतर एप्रील महिनयातील पहिल्या सभेमध्ये महानगरपालिका आपल्या सदस्यांमधून 26 व्यक्तींची स्थायी समितीची सदस्य म्हणून नेमणूक करते (कलम 43(1)).
शिक्षण समितीचा अध्यक्ष हादेखील स्थायी समितीचा पदसिध्द सदसय असतो.(43(2)).
प्रतिवर्षी एप्रीलच्या पहिल्या दिवशी, मध्यान्ही, स्थायी समितीचे ½