वर्गव्यवस्था म्हणजे काय?
सामाजिक स्तरीकरणाच्या प्रक्रियेतून निर्माण झालेल्या एकाच स्तरावरील समान सामाजिक स्थानांच्या लोकांना संघशः सामाजिक वर्ग असे सर्वसामान्यपणे म्हटले जाते. समाजातील हे स्तर उच्च–नीच या कल्पनेतून निर्माण झालेले असतात. व्यक्तीला सामाजिक स्थानपरत्वे समाजाकडून मिळणारी सत्ता, संपत्ती आणि प्रतिष्ठा या त्रिविध मोबदल्याच्या भेदात्मक प्रमाणामुळे समाजातील सर्वच व्यक्तींची विभागणी कोणत्या तरी
अनेक समूह मिळून काय बनते?
समाज हा एक व्यापक समूह असतो, म्हणजे तो दुसऱ्या कोणत्याही समूहाचा उपसमूह नसतो. हा विशाल समूह त्या अंतर्गत असलेल्या लहान-मोठय आकाराच्या समूहांनी व उपसमूहांनी मिळून बनलेला असतो. अनेक लहान-मोठय समुदायांचा त्यात अंतर्भाव होतो.
समूहात राहणाऱ्या व्यक्तींमध्ये असणारी संबंधांची व्यवस्था म्हणजे समाज. मानव हा समाजप्रिय प्राणी आहे.
समाजशास्त्र ' ही संज्ञा ऑग्यूस्त काँत (१७९८- १८५७) याने रूढ केली; तथापि तत्पूर्वी समाज व व्यक्ती यांच्या परस्परसंबंधांविषयी विश्र्लेषण व विवेचन करण्याचा प्रयत्न अनेक तत्त्ववेत्ते आणि विचारवंत यांनी केलेला आढळतो.
मानवी समाजाचा आणि मानवा-मानवांत होणाऱ्या सामाजिक आंतर क्रियांचा व आंतरसंबंधांचा शास्त्रीय पद्धतीने केलेला अभ्यास. ‘ समाजशास्त्र ’ ही संज्ञा
वर्तनवादी विचारवंत कोण आहेत?
विख्यात अमेरिकन मानसशास्त्रज्ञ ⇨जॉन ब्रॉड्स वॉटसन (१८७८-१९५८) ह्याने १९०८ च्या सुमारास वर्तनवादी विचार व्यक्त करावयास सुरुवात केली. ‘सायकॉलॉजी ॲज ए बिहेव्हिअरिस्ट व्ह्यूज इट ’ ह्या १९१३ साली प्रसिद्ध झालेल्या आपल्या लेखात त्याने आपले वर्तनवादी विचार प्रथम मांडले. वॉटसन हाच ह्या वादाचा मूळ प्रणेता होय.
एकोणिसाव्या शतकात डार्विनच्या
वैयक्तिक बुद्धिमापन चाचण्या म्हणजे काय?
बुद्धिमत्तेच्या व्याख्या आणि कारणांबद्दल मानसशास्त्रज्ञ सहमत नसताना, बुद्धिमत्तेवर संशोधन अनेक क्षेत्रांमध्ये महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते. या क्षेत्रांमध्ये शैक्षणिक कार्यक्रमांना किती निधी दिला पाहिजे, नोकरीच्या अर्जदारांची तपासणी करण्यासाठी चाचणीचा वापर आणि अतिरिक्त शैक्षणिक मदतीची आवश्यकता असलेल्या मुलांना ओळखण्यासाठी चाचणीचा वापर यांचा समावेश आहे.
वैयक्तिक बुद्धिमत्ता चाचण्यांमध्ये अनेक प्रकारची
चिकित्सा मानसशास्त्र म्हणजे काय?
चिकित्सा मानसशास्त्र हे व्यक्तीच्या भावनिक बदलाविषयी च्या समस्यांचा अभ्यास निदान व उपचार यांची संबंधित असते.
चिकित्सा मानसशास्त्र हा एक व्यवसाय आणि शैक्षणिक शिस्त आहे जो मानसिक विकारांचे मूल्यांकन आणि उपचार करण्यासाठी मानसशास्त्रीय विज्ञानाच्या वापराशी संबंधित आहे क्लिनिकल मानसशास्त्राचा हेतू क्लिनिकल प्रॅक्टिसमधील व्यावसायिकांना मानसिक आजार आणि परिस्थितीचे निदान
अभियोग्यता चाचणी (Aptitude Test)
जगातील कोणत्याही दोन व्यक्ती पूर्णत: समान नसून त्यांच्या मानसिक योग्यतेमध्ये व्यक्तिगत फरक असतो. मानसशास्त्रज्ञांनी या मानसिक क्षमतेस अभियोग्यता असे म्हटले आहे. मनोवैज्ञानीकांमध्ये अभीयोग्यतेविषयी मतभिन्नता आहे. काहींच्या मते, ही जन्मजात किंवा अर्जित स्वरूपात असते; तर काहींच्या मते, ती अनेक गुणांच्या प्रभावाने बनलेली असते. जन्मजात योग्यता असली, तरीही तिचे
अभियोग्यता म्हणजे काय?
कोणत्याही व्यक्तीची कोणत्याही विशेष उपक्रमात प्राप्तांकाची क्षमता किंवा त्याच्या पातळीसंबंधी भावी कथन म्हणजे अभियोग्यता होय. अभियोग्यता ही वर्तमान स्थितीत असते आणि ती व्यक्तीच्या भविष्याच्या क्षमतेकडे संकेत दर्शविते. अभियोग्यतेमुळे कोणत्याही क्षेत्रांत ज्ञान व कौशल्य हस्तगत करण्याची क्षमता प्राप्त होते.
तत्त्वे :
अभियोग्यता ही वर्तमान स्थितीत असते
बुद्धी मंथन चा जनक कोण आहे?
20 व्या शतकाच्या अखेरपर्यंत फ्रेंच अल्फ्रेड बिनेट (1857-1911) ने आधुनिक बुद्धिमत्ता चाचणीसारखी पहिली चाचणी विकसित केली. बिनेटने शिकण्याची अक्षमता असलेल्या किंवा विशेष मदतीची आवश्यकता असलेल्या मुलांमध्ये फरक करण्याच्या उद्देशाने प्रश्नांची मालिका तयार केली, ज्याचे त्याला वाटले की वेगवेगळ्या वयोगटातील मुले योग्य उत्तर देऊ शकतात.
हिंदी भाषा : ⇨ इंडो-यूरोपियन भाषा कुटुंबातील व ⇨ इंडो-आर्यन भाषासमूहातील एक भाषा. तिचा उगम संस्कृत भाषेतून झाला.इ. स. पू. १५०० ते इ. स. पू. ५०० या कालखंडात संस्कृत ही लोकव्यवहाराची भाषा झाली. त्यानंतर तिची वैदिक व लौकिक रूपे विकसित झाली. वैदिक भाषेचे रूपांतर ग्रांथिक, साहित्यिक भाषेत झाले, तर लौकिक
पूर्ण वाचा →