रशियातील आर्थिक नियोजनाचे महत्त्व जाणून पंडीत जवाहरलाल नेहरु यांच्या अध्यक्षतेखाली सन १९३८ साली कॉंग्रेसच्या हरिपूर अधिवेशनात नियोजन समितीची स्थापन करण्यात आली. स्वातंत्र्यानंतर पंडित नेहरूंच्या अध्यक्षतेखाली १५ मार्च १९५० रोजी नियोजन आयोगाची स्थापना करण्यात आली.
पूर्ण वाचा →
भारतातील शहर क्षेत्रीय नियोजन
भारतात १९६० पासून क्षेत्रीय नियोजनाची गरज लक्षात येऊ लागली. दिल्ली, कोलकाता, चेन्नई आणि मुंबई या शहरांतून एकापाठोपाठ एक क्षेत्रीय योजना मंडळे स्थापना झालेली दिसून येतात. त्यानंतर 'महाराष्ट्र क्षेत्रीय आणि नगर नियोजन अधिनियम, 1966' कायदा आला जो देशातील या दिशेने झालेला पहिला कायदा होता.
आपल्या आर्थिक साधनांचे योग्य व्यवस्थापन करून आपली आर्थिक उद्दिष्टे साध्य करण्याची प्रक्रिया म्हणजे आर्थिक नियोजन, परंतु आपल्यापैकी बरेच जण ही तशी फारशी अवघड नसणारी गोष्ट करत नाहीत. फक्त श्रीमंतांनीच आर्थिक नियोजन करायचे असते.
पूर्ण वाचा →
नियोजन आयोग, तिचे कार्य, नियोजनाचे विविध प्रकार जसे आदेशात्मक, सूचक,प्रलोभनात्मक नियोजन यावरती सविस्तर चर्चा केली आहे.
पूर्ण वाचा →
वार्षिक व घटक नियोजनाप्रमाणेच पाठ नियोजनाची पूर्वतयारी करावी लागते. वर्ग अध्यापनाकरिता पाठाचे सूक्ष्म नियोजन करावे लागते. एका तासिकेत पाठाचे अध्यापन करतांना काय शिकवायचे, कसे शिकवायचे, किती पाठ्यांश शिकवायचे, कोणती शैक्षणिक साधने, अध्यापन पद्धती व तंत्र कोणते वापरायचे याचे पूर्वनियोजन करावे लागते.
पूर्ण वाचा →
प्रशिक्षण म्हणजे विशिष्ट उपयुक्त क्षमतांशी संबंधित कोणतीही कौशल्ये आणि ज्ञान किंवा फिटनेस शिकवणे किंवा स्वतःमध्ये किंवा इतरांमध्ये विकसित करणे . प्रशिक्षणामध्ये एखाद्याची क्षमता, क्षमता, उत्पादकता आणि कार्यप्रदर्शन सुधारण्याचे विशिष्ट लक्ष्य असतात.
पूर्ण वाचा →
अभ्यासक्रम विकास प्रक्रियेचे पाच मूलभूत चरणांमध्ये वर्गीकरण केले जाऊ शकते: 1) आवश्यक मूल्यांकन, 2) नियोजन सत्र, 3) सामग्री विकास, 4) पथदर्शी वितरण आणि पुनरावृत्ती आणि 5) पूर्ण केलेले अभ्यासक्रम पॅकेज .
पूर्ण वाचा →
तर थोडक्यात विद्यार्थ्याने विषय शिकल्यानंतर काय साध्य झाले पाहिजे त्याला कोणती कौशल्ये आत्मसात झाली पाहिजे कुठल्या क्षमता विकसित झाल्या पाहिजे यालाच learning outcomes किंवा अध्ययन निष्पत्ती असे म्हणतात.
पूर्ण वाचा →
अध्यापनात घडणाऱ्या घटनांचा अंदाज लागण्यास मदत होते. अध्यापनाची परिणामकारकता वाढते. अध्यापनासाठी उपलब्ध असलेल्या वेळेचा जास्तीत जास्त सदुपयोग होतो. भिन्न कुवतीच्या विद्यार्थ्यांना अध्ययन-अनुभव देण्याचे क्लिष्ट काम सोपे होते.
पूर्ण वाचा →
दोन मुख्य प्रकार म्हणजे शिक्षक-केंद्रित सूचना आणि विद्यार्थी-केंद्रित सूचना
पूर्ण वाचा →