ग्रामीण क्षेत्राचा सर्वांगीण विकास घडवून आणण्यासाठी आवश्यक असलेला वित्तपुरवठा करणारी नाबार्ड ही एकमेव शिखर संस्था आहे.
कृषी व ग्रामीण गैर कृषी विभागाला वित्तपुरवठा करून ग्रामीण भारताचा विकास घडवून आणण्याच्या दृष्टीने संसदेच्या विशेष कायद्याने नाबार्डची स्थापना रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया व भारत
पतनियंत्रण म्हणजे ' पत व्यवहाराची एकूण व्यवहाराशी सांगड घालणे होय." भारतीय रिझर्व्ह बँक कायदा १९३४ आणि बँकिंग विनिमय कायदा १९४९ अन्वये, भारतीय रिझर्व्ह बँकेला पतनियंत्रणाच्या पद्धती ठरविण्यासाठी कायदेशीर अधिकार देण्यात आले.
पतनियंत्रण म्हणूनही मध्यवर्ती बँक कार्य करीत असते. मध्यवर्ती बँक
विकास बँकेची स्थापना कधी झाली?
भारतातील पहिली विकास बँक – भूमि विकास बँक ही भारतातील पहिली विकास बँक आहे, तिची स्थापना 1929 मध्ये मद्रासमध्ये झाली. ही बँक शेतकर्यांची जमीन किंवा स्थावर मालमत्ता बाँडच्या स्वरूपात ठेवते आणि दीर्घकालीन कर्ज देण्याचे काम
प्रादेशिक ग्रामीण बँकेच्या भांडवलामध्ये किती टक्के हिस्सा संयोजक बँकेचा असतो?
अशा RRB ची ५०% मालकी केंद्र सरकारची, ३५% प्रायोजक बँकेची आणि १५% राज्य सरकारची अशी निश्चित करण्यात आली. ग्रामीण आणि निम शहरी भागात बँकिंग सेवा पुरविण्या बरोबरच या बँका पेन्शनचे
भारतीय अर्थखातं आणि रिझर्व्ह बँक यांचा अखत्यारित असणारे चार शासकीय छपाई कारखाने, नाणी पाडणाऱ्या चार टांकसाळी आणि नोटाछपाईचा कागद पुरवणारा होशंगाबाद इथला एक कारखाना एकत्र करून २००६ या वर्षी ‘सिक्युरिटी प्रिंटिंग अँड मिन्टिंग कॉर्पोरेशन इंडिया लि.’ ही कंपनी (SPMCIL) गठीत
पूर्ण वाचा →
सुरुवातीला सन १९५०मध्ये भारतीय रुपयाची नाणी (आयएनआर) तयार केली गेली . त्यानंतर दरवर्षी नवीन नाणी तयार केली जातात आणि ती भारतीय चलन प्रणालीचा एक हिस्सा आहेत. आज (२०२० साली), १ रुपया, २ रुपया, १० रुपया आणि २० रुपया या किमतीची
पूर्ण वाचा →
सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका –
यामध्ये शासनाची मालकी 51 टक्के किंवा त्यापेक्षा जास्त असते. एसबीआय बँक समूह प्रादेशिक ग्रामीण बँका राष्ट्रीयीकृत बँका यांना सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका म्हणता येईल.
सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांची कामगिरी एप्रिल ते जून 2021 या तिमाहीमध्येही इतरांपेक्षा उजवी ठरली आहे. या
RBI Governor : केंद्र सरकारकडून आरबीआय (Reserve Bank Of India) गव्हर्नर (Governor) शक्तिकांत दास ( Shaktikanta Das) यांना पुढिल तीन वर्षांसाठी मुदतवाढ देण्यात आली आहे.
पूर्ण वाचा →
भारतीय रिझर्व बँकेचे मुख्यालय कुठे आहे?
आरबीआयचे मुख्यालय मुंबई, महाराष्ट्रात आहे.
भारतीय रिझर्व बँक ही भारत सरकारने स्थापन केलेली व चालवलेली मध्यवर्ती पतपेढी, मध्यवर्ती बँक आणि नियामक संस्था आहे.सर्वप्रथम १७७१ मध्ये भारतासाठी मध्यवर्ती बँकेची संकल्पना वॉरन हेस्टिंग्जने मांडली होती ,१९२६ च्या यंग
भारतातील राष्ट्रीयीकृत बँकांची संपूर्ण यादी
State Bank of India (भारतीय स्टेट बँक)
Punjab National Bank (पंजाब नॅशनल बँक) (ओरिएंटल बँक ऑफ कॉमर्स आणि युनायटेड बँक ऑफ इंडियाच्या विलीनीकरणासह)
Bank of Baroda