भारतात पहिला सहकारी कायदा कधी संमत करण्यात आला?
भारतात १९०४ मध्ये पहिला सहकारी पतपुरवठा संस्था कायदा संमत केला गेला. या कायद्यामुळे भारतात सहकारी चळवळीची वाटचाल सुरू झाली.
पूर्ण वाचा →भारतात १९०४ मध्ये पहिला सहकारी पतपुरवठा संस्था कायदा संमत केला गेला. या कायद्यामुळे भारतात सहकारी चळवळीची वाटचाल सुरू झाली.
पूर्ण वाचा →सभासदांची पहिली सर्वसाधारण मंडळ सभा व त्यापुढील सर्वसाधारण सभांबाबतच्या कायदेशीर तरतुदी महाराष्ट्र सहकारी संस्था कायदा १९६० व नियम १९६१ मध्ये दिलेल्या आहे. १) सभेची सूचना : सहकारी कायद्यातील तरतुदीनुसार सहकारी संस्थेच्या सभासदांची सभा बोलविण्याचा अधिकार कार्यकारी समितीस असतो.
पूर्ण वाचा →सहकारी संस्थेला घ्याव्या लागणाऱ्या सभांचे प्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत. अ) सभासदांच्या सभा : सहकारी संस्थेच्या ज्या सभेला सर्व सभासदांनी उपस्थित राहून सभेच्या कामकाजात भाग घेण्याचा अथवा मतदानाचा हक्क असतो. त्या सभेला सभासदांच्या सभा असे म्हणतात.
पूर्ण वाचा →सहकारी उपक्रमांवरील आंतर-सरकारी संबंध फ्रेमवर्क विकसित करणे आणि राखणे . सहकारी कारभाराची चौकशी, तपासणी आणि तपास करणे. सर्वोच्च, महासंघ, दुय्यम आणि क्रॉस-काउंटी सहकारी उपक्रमांना पर्यवेक्षण प्रदान करा.
पूर्ण वाचा →सहकारी संस्थांची नोंदणी करून घेणे हे सहकार आयुक्त व निबंधक यांची जबाबदारी असते. निबंधक हा सहकार खात्यातील प्रमुख व्यक्ती असतो.
पूर्ण वाचा →उपविधी म्हणजे सभासद आणि संस्था यांचे मधील एक करार असतो. कारण संस्थेचा कारभार कशा पद्धतीने चालवावा यासाठी केलेले अंतर्गत नियम म्हणजेच उपविधी. संस्था नोंदणीचे वेळी सहकार विभागाने मान्य केलेले उपविधी प्रत्येक सभासदावर व संस्थेवर बंधनकारक असतात
पूर्ण वाचा →२६ जानेवारी १९६२ रोजी महाराष्ट्र सहकारी संस्था अधिनियम १९६० लागू करण्यात आला
पूर्ण वाचा →रिझर्व्ह बँकेच्या ताज्या आकडेवारीनुसार आज देशभरात एकूण ५३ शेड्युल्ड नागरी सहकारी बँका, तर ३१ राज्य सहकारी बँका आहेत.
पूर्ण वाचा →अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, व्यवस्थापक-संचालक व हे प्रतिनिधी मिळून १९८२–८३ मध्ये ४४ सदस्यांचे संचालक मंडळ होते. संस्था- प्रतिनिधी संबंधित संस्थांकडून दर वर्षासाठी निवडले जातात आणि व्यक्तिभागधारकांच्या प्रतिनिधींची प्रत्यक्ष मतदानाद्बारे निवडणूक दोन वर्षांसाठी होत असते.
पूर्ण वाचा →विना सहकार नाही उद्धार असे म्हणत सहकाराची चळवळ सुरू झाली. महाराष्ट्राचा देशाचा जास्तीत जास्त विकास सहकार चळवळीतून झालेला दिसून येतो. अशा या सहकार बद्दल जाणून घेऊया. सहकारामध्ये समान उद्दिष्ट, समान गरजा, सामूहिक प्रयत्न, ऐच्छिक सहभाग हे वैशिष्ट्यपूर्ण घटक दिसून येतात.
पूर्ण वाचा →