फुलपाखरू अत्यंत चित्ताकर्षक आणि नाजूकसा हा कीटक आपल्या रंगबिरंगी पंखांमुळे आणि त्याचबरोबर डौलदार उडण्याच्या लकबीमुळे लहान-थोर सर्वांचेच लक्ष वेधून घेतो. अतिशय आकर्षक असा हा कीटक परिसरात असणे म्हणजेच स्वस्थ पर्यावरणाचे द्योतक आहे. पर्यावरणाचे संतुलन उत्तम राखण्यासाठी हे सुरेखसे फुलपाखरू अतिशय
पूर्ण वाचा →
सर आर्थर जी. टॅन्सले यांनी 1935 मध्ये इकोसिस्टम हा शब्द तयार केला.
पूर्ण वाचा →
पर्यावरणाचे शास्त्र हे सर्वाधिक महत्वाचे ठरलेले आहे. अलीकडच्या काळात समाजामध्ये या विषयात खूप जागृती निर्माण झालेली आहे. त्यामुळे या शास्त्राचा अभ्यास करणार्यांना नोकरीच्या संधी तर उपलब्ध होण्याची शक्यता आहेच, पण एरवीही एक ज्ञान शाखा म्हणून तिचे महत्व आहेच.
पूर्ण वाचा →
परिसंस्थेतील अशा घटकांचे ठळक दोन गट पडतात: (१) अजैविक, (२) जैविक. (१) अजैविक घटकांत हवा, पाणी, मृदा, खडक इ. भौतिक आणि रासायनिक घटकांचा समावेश होतो.
पूर्ण वाचा →
जैवविविधता म्हणजे पृथ्वीवर आढळून येणाऱ्या वनस्पती, प्राणी आणि पक्ष्यांचे अस्तित्व होय. याव्यतिरिक्त पृथ्वीवर वनस्पती प्राणी आणि पक्षांच्या विविध प्रजाती आढळून येतात त्यामुळे जैवविविधतेला जैविक विविधता देखील म्हटले जाते. पृथ्वीच्या समतोल राखण्यासाठी पृथ्वीचे वातावरण संतुलित ठेवण्यासाठी जैवविविधता महत्त्वाची ठरते.
पूर्ण वाचा →
वायू प्रदूषण, जलप्रदूषण, घनकचरा, कृषी रसायने, किरणोत्सर्गी कचरा, हरितगृह परिणाम आणि ग्लोबल वार्मिंग, ओझोनचा ऱ्हास, संसाधनांचा अयोग्य वापर आणि जंगलतोड ही नैसर्गिक संसाधनांच्या ऱ्हासाची काही प्रमुख कारणे आहेत.
पूर्ण वाचा →
पक्ष्यांमध्ये तर हे प्रमाण केवळ साडेचार टक्के आहे. भारतातील थंड रक्ताच्या प्राण्यांच्या प्रजातींपैकी ४५.८ नियमित आढळतात. उभयचर प्रजातींमध्ये हे प्रमाण ५५.८ टक्के आहे. निलगिरी पर्वतरांगांत लीफ मंकी आणि पश्चिम घाटात तपकिरी रंगाचे बेडूक नियमितपणे आढळतात, असे अहवालात म्हटले आहे.
पूर्ण वाचा →
जैवविविधता महत्त्वाची आहे कारण ती पृथ्वीच्या परिसंस्थेचा समतोल राखण्यास मदत करते. हे सुनिश्चित करते की पर्यावरण निरोगी आहे आणि विविध प्रजाती टिकून राहू शकतात आणि वाढू शकतात. जैवविविधता हवा आणि पाणी स्वच्छ ठेवण्यास मदत करते, वनस्पतींचे परागीकरण करण्यास मदत करते
पूर्ण वाचा →
प्राणी म्हणजे अन्न मिळविणे व इतर कारणांसाठी हालचाल करु शकणारे बहुपेशी सजीव होत. सजीव स्वतःची वाढ करण्याची आणि स्वतःचे संरक्षण करण्याची खटपट करतात आणि हेच त्यांच्या जिवंतपणाचे गमक आहे. प्रत्येक जीव आपल्यापासून दुसरा जीव उत्पन्न करतो हे सुद्धा जिवंतपणाचे लक्षण
पूर्ण वाचा →
हालचाल करू न शकणाऱ्या बहुपेशीय सजीव वनस्पतींमध्ये झाडे, झुडपे, वेली, शेवाळे व कवक यांचाच समावेश होतो असा सामान्य समज आहे, परंतु तो तितकासा बरोबर नाही. प्रत्यक्षात स्पाँजसारखे प्राणीही हालचाल करू न शकणारे बहुपेशीय सजीव आहेत. या उलट समुद्रात तरंगणारी एकपेशीय
पूर्ण वाचा →