म. गांधींनी सुरू केलेल्या असहकार चळवळीची विधायक व नकारात्मक स्वरूपाची कामे राबविली गेली. विधायक कार्यक्रमामध्ये स्वदेशीचा पुरस्कार, स्वदेशी उद्योगधंद्यांना उत्तेजन, सुतकताई, खादीचा वापर, हिंदू-मुस्लिम ऐक्य निर्माण करणे, अस्पृश्यता नष्ट करणे, दारूबंदीचा प्रचार कणे, लो
पूर्ण वाचा →
भारतातील ब्रिटिश सत्तेचा शेवट करणे आणि राष्ट्रीय शिक्षण संस्थांची स्थापना करणे ही दोन उद्दिष्टे समोर ठेवण्यात आली. गांधीजीनी असहकाराच्या चळवळीला विधायक कार्यक्रमाची जोड दिली. त्यामुळे राष्ट्रीय चळवळ ग्रामीण भागात पोचली व तिला जनाधार प्राप्त झाला. असहकार आंदोलनास भारतीय जनतेचा अभूतपूर्व प्रतिसाद मिळाला.
पूर्ण वाचा →
ज्या वस्तू देशात मुळीच उत्पादन करता येत नाहीत वा उत्पादन करणे महाग पडते, अशा वस्तू आंतरराष्ट्रीय व्यापारामुळे बाहेरून उपलब्ध होतात. देशादेशांत एखाद्या वस्तूच्या किंमतीत जो खूपच फरक पडतो, तो आंतरराष्ट्रीय देवघेवींमुळे कितीतरी कमी होतो आणि किंमती समान पातळी गाठण्यास प्रवृत्त होतात.
जागतिक व्यापार प्रकार
आयात व्यापार : जेव्हा एखादे राष्ट्र परदेशातून वस्तू किंवा सेवा खरेदी करते तेव्हा त्याला आयात व्यापार असे म्हणतात. उदाहरणार्थ, चीन रशिया आणि सौदी अरेबियाकडून कच्चे पेट्रोलियम आयात करतो. निर्यात व्यापार: जे देश त्यांच्या भौगोलिक सीमांच्या बाहेर उत्पादने विकतात ते निर्यात व्यापारात गुंतलेले आहेत असे म्हणतात.
आंतरराष्ट्रीय व्यापारामुळे देशादेशांत विशेषीकरण होते आणि देशातील नैसर्गिक साधनसामग्रीचा सर्वांत फलदायी वापर होतो. ह्यामुळे प्रत्येक देशातील उत्पादन शक्य तितक्या प्रमाणात वाढते आणि जागतिक अर्थकारणावर त्याचा अनुकूल परिणाम होतो.
पूर्ण वाचा →
एक व्यापारी राष्ट्र (व्यापार-अवलंबित अर्थव्यवस्था किंवा निर्यात-केंद्रित अर्थव्यवस्था म्हणूनही ओळखले जाते) असा देश आहे जिथे आंतरराष्ट्रीय व्यापार त्याच्या अर्थव्यवस्थेचा मोठा टक्का बनवतो . लहान राष्ट्रे (लोकसंख्येनुसार) मोठ्या राष्ट्रांपेक्षा अधिक व्यापारावर अवलंबून असतात.
पूर्ण वाचा →
आंतरराष्ट्रीय व्यापारामुळे देशादेशांत विशेषीकरण होते आणि देशातील नैसर्गिक साधनसामग्रीचा सर्वांत फलदायी वापर होतो. ह्यामुळे प्रत्येक देशातील उत्पादन शक्य तितक्या प्रमाणात वाढते आणि जागतिक अर्थकारणावर त्याचा अनुकूल परिणाम होतो.
पूर्ण वाचा →
निर्यातीला चालना देण्यासाठी आणि निर्यातदारांसाठी व्यवसाय करणे सुलभ करण्यासाठी सुरू करण्यात आले आहे, तसेच "निर्यात नियंत्रण" प्रणालीवर अधिक जोर देत आहे .
पूर्ण वाचा →
आपल्या कृषी क्षेत्राच्या विकासात परकीय व्यापाराने खूप महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे . दरवर्षी आपण तांदूळ, कापूस, फळे आणि भाजीपाला इतर देशांमध्ये निर्यात करतो. मालाच्या निर्यातीमुळे आपला शेतकरी अधिक समृद्ध होतो. त्यातून त्यांच्यात विकासाची भावना निर्माण होते.
पूर्ण वाचा →
परकीय व्यापारामुळे वस्तूंच्या किमतीविषयी अपप्रवृत्ती टाळता येते.जगातील विविध देशांमधील उत्पादन विशेषीकरण याचा लाभ सर्व देशांना मिळतो. नैसर्गिक साधनांचा कार्यक्षम उपभोग शक्य होतो. परकीय व्यापारामुळे विविध देशातील परस्पर संबंध सुधारून विश्वबंधुत्वाची भावना निर्माण होण्यास मदत होते.
पूर्ण वाचा →